ضرورت و اهميت درس سلامت و تربيت بدنی

انسان از نظر خلقت برترين مخلوقات است که در نتيجه تربيت جسمی و روانی می تواند به مرحله کمال دست يابد.

سلامت جسمانی و روحی و روانی لازمهٔ حيات طيبه است و تربيت بدنی می تواند بخشی از رسالت حفظ حيات زيستی انسان را بر عهده بگيرد. حفظ سلامتی ابعاد مختلفی دارد که بخشی از آن از طريق فعاليت بدنی و حرکت تأمين می شود. هر جا حيات و زندگی وجود دارد، حرکت هم هست، حرکت حاصل تعامل پيچيده و برآيند هماهنگی های جسم و ذهن و روح و روان فرد است.

تربيت بدنی از اولين و قديمی ترين مواد درسی همهٔ دوره های تحصيلی است که از طريق آموزش فعاليت های حرکتی و ورزشی، نقش عمده ای در تربيت کودکان و جوانان پيدا کرده است. عبادت، مطالعه، تفکر و … از اعمال و فعاليت هايی هستندکه به دريافت انرژی از جسم نياز دارند و در عوض انرژی های ديگری نيز به ذهن و روح و روان يادگيرنده می دهند. بدن و جسم برای تأمين انرژی انواع فعاليت های آدمی به تندرستی و سلامت عملکرد دستگاه های مختلف بدن نياز دارد که آن هم از طريق فعاليت بدنی و نمود عينی آن يعنی حرکت تحقق می يابد.از نظر اجتماعی، تربيت بدنی بخشی از تجارب عاطفی و اجتماعی دانش آموز را تشکيل می دهد که به شکل حرکت وبازی نمود پيدا می کند. تربيت بدنی نه فقط نياز به تعامل و ارتباط اجتماعی را برآورده می سازد، بلکه در ايجاد ارزش های مربوط به زندگی خوب و متعادل نيز سهيم است. آموزش اصول سلامتی و تندرستی، بخشی از تجربه آموزشی و اجتماعی يادگيرنده است. تربيت بدنی در ايجاد فرهنگ توجه به سلامتی و گذران صحيح اوقات فراغت، سهيم است. بنابراين دستيابی به وضعيت بدنی سالم، متناسب و آماده برای شرکت در فعاليت های گروهی و اجتماعی، بخشی از تربيت اجتماعی و فرهنگی

محسوب می شود که از طريق برنامه تربيت بدنی و ورزش مدارس، تعميم وگسترش می يابد.

امروزه، کم تحرکی ناشی از زندگی ماشينی و… زمينه ساز بروز برخی از ناهنجاری های عضلانی اسکلتی، اضافه وزن و کاهش حجم تنفسی در دانش آموزان شده است. چاقی به ويژه در کودکان يکی از دلايل مهم و شايع بيماری ها از جمله بيماری های قلبی عروقی می باشد که علاوه بر تهديد سلامت عمومی دانش آموزان، هزينه های درمانی گزافی را بر جامعه

تحميل می کند؛ لذا توجه به تربيت بدنی و آموزش شيوه زندگی سالم به عنوان عامل پيشگيری، نه تنها هزينه های درمان را کاهش می دهد، بلکه از پيدايش ناهنجاری های عضلانی اسکلتی نيز جلوگيری به عمل می آورد. از طرفی ديگر، با استناد به يافته های پژوهشی و ارتباط مثبت پيشرفت تحصيلی دانش آموزان با فعاليت های جسمانی، ضرورت توجه به تربيت بدنی مدارس اهمي دوچندانی يافته است.

با فعاليت های بدنی و حفظ سلامت بدن، دانش آموزان ضمن ادای تکليف الهی نسبت به بدن خود، درعبادت، کار وخدمت به جامعه توفيق بيشتری حاصل می کنند. با استفاده از يک برنامه تمرينی در مهارت های مختلف حرکتی و ورزشی،می توان به فوايد جسمانی از قبيل کاهش ضربان قلب، ارتقاِء آمادگی قلبی تنفسی، تنظيم بهينه متابوليسم، افزايش دامنه

حرکتی مفاصل و افزايش قدرت و استقامت عضلانی و… در دانش آموزان دست يافت.

تربيت بدنی در بعد روانی دارای اثرات مثبتی از قبيل کاهش اضطراب و فشار روانی،کاهش افسردگی و پرخاشگری و افزايش اعتماد به نفس، عزت نفس، خود پنداره مثبت، شادابی و نشاط در دانش آموزان است. در بعد اجتماعی نيز تربيت بدنی باعث ارتقاِء روابط اجتماعی، مسئوليت پذيری، هدايت و رهبری، کارگروهی، اميد به آينده و اميد به زندگی آنان می شود.

برنامه درسی تربيت بدنی بنا به مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش در دوره های تحصيلی، فرصت مغتنمی برای رشد و تکامل متعادل و متوازن ابعاد جسمانی، شناختی و عاطفی دانش آموزان از طريق فعاليت های بدنی و حرکتی، با رعايت استانداردهای تندرستی و موازين فرهنگی و اخلاقی است. تهيه چنين برنامه ای بايد تابع قوانين علمی باشد تا از آسيب های احتمالی جلوگيری به عمل آورد.

برنامه درسی تربيت بدنی در مدارس هدايت چنين برنامه هايی را عهده دار است و به فراخور زمان، مکان و مخاطبخويش، طرح های مورد نياز را فراهم می آورد.

کتاب معلم درس سلامت و تربیت بدنی ششم دبستان

برای دانلودکتاب معلم درس سلامت و تربیت بدنی ششم دبستان روی تصویر کلیک کنید.

سلامتي با ورزش

محتوای مقاله:

سلامتي با ورزش

تضمين سلامتي شما با 30 دقيقه ورزش

 

نقش واهميت تحرک بدني در کاهش بيماري‌ ها و ارتقاي سلامت از آن جا مشخص مي ‌شود که علم شناسايي، مطالعه توزيع و عوامل تعيين کننده بيماري‌ ها ارتباط ميان عدم فعاليت بدني و آمادگي جسماني ضعيف به عنوان عوامل خطر براي ميزان بروز و شيوع بيماري ‌ها، همچنين رابطه افزايش فعاليت بدني و کاهش خطر مرگ و ميرهاي ناشي از بيماري‌ هاي قلبي - عروقي، ديابت نوع 2، فشار خون و سرطان را نشان داده است. در مجموع امروزه محققان ، فعاليت بدني را در حفظ و تقويت سلامت روحي و جسمي مورد توجه خاص قرار داده‌ اند و فقر حرکتي را به عنوان يک عامل خطر در شيوع بالاي بيماري ‌هاي مزمن مي‌ دا‌نند.

 

نقش واهميت تحرک بدني در کاهش بيماري‌ ها و ارتقاي سلامت از آن جا مشخص مي ‌شود که علم شناسايي، مطالعه توزيع و عوامل تعيين کننده بيماري‌ ها ارتباط ميان عدم فعاليت بدني و آمادگي جسماني ضعيف به عنوان عوامل خطر براي ميزان بروز و شيوع بيماري ‌ها، همچنين رابطه افزايش فعاليت بدني و کاهش خطر مرگ و ميرهاي ناشي از بيماري‌ هاي قلبي - عروقي، ديابت نوع 2، فشار خون و سرطان را نشان داده است. در مجموع امروزه محققان ، فعاليت بدني را در حفظ و تقويت سلامت روحي و جسمي مورد توجه خاص قرار داده‌ اند و فقر حرکتي را به عنوان يک عامل خطر در شيوع بالاي بيماري ‌هاي مزمن مي‌ دا‌نند.

مساله " فقر حرکتي " در حالي به معضل زندگي ماشيني به ويژه در شهرها تبديل شده که مطالعات و مداخلات پژوهشي نشان داده است انجام حداقل 30 دقيقه فعاليت‌ هوازي با شدت ملايم پنج روز در هفته و يا 20 دقيقه فعاليت شديد در سه روز از هفته، خطر بيماري‌ هاي قلبي - عروقي را هشت درصد کاهش مي ‌دهد. همچنين بررسي ‌ها نشان مي ‌دهد که خطر افزايش فشار خون در مرداني که به دنبال تحرک بدني کمتر از دو هزار کيلو کالري در هفته مصرف مي‌ کنند 1/3برابر بيشتر از مرداني است که بيشتر از دو هزار کيلوکالري در هفته مصرف مي ‌کنند. به گفته متخصصان، افزايش فعاليت بدني و آمادگي جسماني به طور معکوس با خطر مرگ و مير زودرس و بسياري از بيماري‌ هاي مزمن مانند بيماري‌ هاي عروق کرونري قلب، پُرفشاري خون، ديابت نوع 2 و بسياري از سرطان ‌ها به ويژه سرطان سينه و کولون در ارتباط است.

پزشکان همواره کم تحرکي را يکي از عوامل خطر بيماري ديابت نوع 2 عنوان مي ‌کنند و معتقدند که در ميان عوامل خطر اين بيماري مانند سن زياد، چاقي، سابقه خانوادگي ديابت، سابقه ديابت حاملگي و عدم فعاليت بدني، تنها فعاليت بدني و چاقي قابليت اصلاح دارند. عضو هيات موسس انجمن علمي پزشکي ورزشي ايران نيز هم زمان با سومين روز از هفته سلامت با عنوان " شهر سالم، ورزش، نشاط و رفتارهاي سالم‌ " اقدام به ورزش به ويژه از سنين کودکي را نوعي سرمايه‌ گذاري براي آينده عنوان کرد و ضمن توصيه به خانواده‌ ها براي تشويق کودکان به ورزش گفت: ورزش تنها يک تفريح نيست؛ چرا که يک دلار هزينه براي هر فرد در امر ورزش کاهش دو دلاري نيازهاي درماني را به دنبال دارد.

دکتر مظاهري نژاد، ورزش را به دو گروه عمده " فعاليت‌ هاي بدني " و " ورزش " تقسيم مي ‌کند و در تعريف فعاليت بدني مي ‌گويد: فعاليت بدني به هر گونه انقباض عضلاني منجر به مصرف انرژي گفته مي ‌شود. در صورتي که اين فعاليت ‌هاي بدني برنامه ‌ريزي شده و هدفمند باشند به عنوان ورزش در نظر گرفته مي ‌شوند. وي معتقد است که اگر فردي کمتر از سه بار در هفته و هر بار کمتر از 30 دقيقه فعاليت بدني داشته باشد از مزاياي ورزش به خوبي استفاده نکرده است و مي‌ گويد: ورزش مي‌ تواند نسبت چربي خوب به چربي بد را بهبود بخشد. حتي يک جلسه ورزش مي ‌تواند به طور چشمگيري براي يک روز چربي خون را کاهش دهد.

بنابراين به افراد داراي چربي خون بالا توصيه مي ‌شود که حداقل پنج روز در هفته ورزش کنند. اين استاديار دانشگاه علوم پزشکي ايران در رابطه با تاثير ورزش بر فشار خون نيز مي‌ گويد: يک جلسه ورزش پنج تا هشت ميلي‌ متر جيوه فشار خون سيستوليک و دياستوليک را کاهش مي ‌دهد. به طور کلي ورزش مي‌ تواند فشار سيستوليک و دياستوليک را حدود 11 ميلي ‌متر جيوه کاهش دهد. وي به نقش ورزش در کاهش بيماري‌ هاي غيرواگير از جمله ديابت نوع 2 اشاره مي ‌کند و مي ‌گويد: مطالعات نشان مي ‌دهد ورزش حتي مي‌ تواند جايگزين داروهاي قند خون شود. به اين ترتيب با ورزش و کاهش وزن، قند خون به ويژه در ديابتي‌ هاي تيپ 2 به ميزان مناسب کاهش مي ‌يابد.

دکتر مظاهري نژاد با بيان اين که قند خون ديابتي‌ هاي نوع يک که انسولين استفاده مي ‌کنند با ورزش تنها در همان نوبت ورزش کاهش مي ‌يابد، تاکيد مي ‌کند که ديابتي‌ هاي نوع 1 قبل از ورزش کردن حتما با يک متخصص پزشکي ورزشي مشورت کنند تا نحوه و شدت صحيح ورزش براي آن ها تجويز شود. وي نيز نقش ورزش در کاهش بيماري‌ هاي عروقي را نيز مهم مي‌ داند و مي ‌گويد: مزاياي ورزش در بيماري ‌هاي قلبي نيز به خوبي روشن است؛ به طوري که اکنون تقريبا اغلب بيماران قلبي پس از جراحي به ورزش توصيه مي ‌شوند. حتي ديده شده ورزش نياز به جراحي قلب را نيز مرتفع مي ‌کند. دکتر مظاهري نژاد با بيان اين که ورزش مي ‌تواند افزايش توده عضلاني و مقداري افزايش توده استخواني را به دنبال داشته باشد ادامه مي ‌دهد: ورزش در بيماران مبتلا به پوکي استخوان و افراد مسن که توده استخواني و عضلاني هر دو کاهش يافته، نقش بسيار موثري دارد و ريسک " افتادن‌ " را در آن ها کاهش مي‌ دهد؛ چرا که بزرگ ‌ترين مشکل مبتلايان به استئوپروز و پوکي استخوان افتادن‌ هاي آن ها است که همين امر ريسک شکستگي را در آن ها افزايش مي ‌دهد. اين عضو هيات موسس انجمن علمي پزشکي ورزشي ايران با تاکيد دوباره بر نقش ورزش در سلامت افراد از وزارتخانه‌ هاي بهداشت، آموزش و پرورش، شهرداري‌ ها و سازمان تربيت بدني مي ‌خواهد که در جهت نهادينه کردن هر چه بيشتر فرهنگ ورزش اقدامات لازم را انجام دهند و مي ‌گويد که نبايد تنها به صورت تئوريک با ورزش برخورد شود و لازم است نگرش افراد جامعه نسبت به ورزش تغيير يابد تا سلامتي افراد نيز بيشتر شود

منبع خبر :

http://varzeshekhanevadeh.com/index.php?mact=ContentType:cntnt01:detail:0&cntnt01content_id=27&cntnt01returnid=66&hl=fa_IR

معاون تربيت بدني وسلامت وزير آموزش وپرورش درحاشيه اولين گردهمايي معاونان تربيت بدني وسلامت کشور

1000 مدرسه تخصصي ورزش دركشور احداث مي شود
معاون تربيت بدني وسلامت وزير آموزش وپرورش از ايجاد هزار مدرسه تخصصي ورزش درسراسركشور خبرداد وگفت: با اصلاح اين مدارس تعداد مدارس تخصصي ورزش به يكهزار وششصد مدرسه مي رسد.  به گزارش مركز اطلاع رساني وروابط عمومي وزارت آموزش وپرورش، كيومرث هاشمي ظهر امروز درحاشيه اولين گردهمايي معاونان تربيت بدني وسلامت آموزش وپرورش كشور در اردوگاه شهيد باهنر تهران با اشاره به اهداف برگزاري اين گردهمايي اظهار كرد: با تشكيل معاونت تربيت بدني وسلامت ومتناظر با آن درادارات كل آموزش وپرورش استانهاي كشور ، برگزاري يك نشست به منظور تشريح وتبيين سياست ها وبرنامه هاي اين حوزه باحضور دكترحاجي بابايي ضروري به نظر مي رسيد. وي ادامه داد: دراين گردهمايي دو روزه از مسوولان فدراسيون هاي ورزشي وحوزه بهداشت كشور براي حضور دراين گردهمايي به منظور تشريح فعاليت هاي حوزه مربوطه دعوت به عمل آمده است. هاشمي با ا علام اينكه سلامت يكي از اركان مهم درجامعه محسوب مي شود ومعاونت تربيت بدني وسلامت بايد همه دانش آموزان را تحت پوشش قراردهد، خاطرنشان كرد: براي دانش آموزان دوره راهنمايي ومتوسطه ، يك هزار مدرسه تخصصي ورزش را احداث خواهيم كرد تا دانش آموزان دختر وپسر درسراسر كشور از آن استفاده كنند.

قوانین هندبال

قانون (2) وقت بازی، علامت پایانی و تایم اوت

قانون (3) توپ

قانون (4) بازیکنان، ذخیره ها، تجهیزات و وسایل

قانون (5) دروازه بان

قانون (6) محوطه دروازه

قانون (7) بازی با توپ، بازی غیرفعال

قانون (8) خطاها و رفتار خارج از روحیه ورزشی

قانون 9 امتیاز گل

قانون 10 پرتاب شروع

قانون 11 پرتاب اوت

قانون 12 پرتاب دروازه بان

قانون (13) پرتاب آزاد

قانون (14) پرتاب 7 متر

قانون (15) دستورالعملهای عمومی برای اجرای پرتابها

قانون (16) جرائم

قانون (17) داوران

قانون (18) وقت نگهدار / منشی

ادامه نوشته

گزارش اجرای دومین همایش علمی تربیت بدنی

دومین همایش علمی استانی تربیت بدنی و علوم ورزشی مدارس استان گلستان با موضوع " میدان ورزش عرصه برتر تربیت " در روز دوشنبه ۸/۱۲/۱۳۹۰ در محل کانون فرهنگی تربیتی طه گرگان و با حضور  جمع زیادی از دبیران تربیت بدنی سراسر استان - آقای خسروی نماینده معاونت تربیت بدنی و سلامت وزارت متبوع  برگزار گردید .

در ابتدای همایش معاون تربیت بدنی و سلامت اداره کل آموزش و پرورش استان  جناب آقای عتیقی ضمن خیر مقدم  به حضار و میهمانان ، مطالبی در خصوص اهمیت برگزاری این همایش و لزوم تداوم آن در سالهای آینده با مشارکت چشمگیر دبیران تربیت بدنی استان و نیز سایر موضوعات مربوط به تربیت بدنی مدارس بیان نمودند . سپس دبیر همایش آقای بهشتی ضمن تشکر از ارسال کنندگان مقاله ، کارشناسان تربیت بدنی و سرگروههای آموزشی درس تربیت بدنی شهرستانها ،  رئیس اداره تربیت بدنی و کارشناسان  و  میهمانان دعوت شده در همایش  ضمن گزارش فعالیت های انجام شده برای این همایش  اعلام نمودند که تعداد ۱۲۰ مقاله به دبیرخانه ارسال شده بود که با نظر کمیته داوران تعداد ۸ مقاله جهت ارائه به صورت سخنرانی و ۴۰ مقاله به صورت پوستر برگزیده شد که ضمن چاپ چکیده این مقالات در کتابچه ، چکیده سایر مقالات نیز جهت اطلاع و استفاده دیگران  چاپ و کتابچه به کلیه حاضرین در همایش اهداء گردید همچنین هدف اصلی از این همایش را  افزایش سطح علمی دبیران تربیت بدنی - نهادینه شدن پژوهش در مدارس و بکاربردن یافته ها، برای بهینه سازی ساعت درس تربیت بدنی مدارس بیان نمودند .

در ادامه  سه نفر از سخنرانان آقای زیتونلی - خانم خسروی و آقای بهشتی مقالات خود را ارائه نمودند وسپس آقای دکتر فلاح مدیر گروه تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی گرگان کارگاه آموزشی مقاله نویسی  و چگونگی نهیه یک مقاله علمی و  ارسال آن برای مجلات معتبر داخل و خارج و ISI را برای شرکت کنندگان اجرا نمودند که مورد توجه و استقبال خوب همکاران قرار گرفت .

بعد از کارگاه آموزشی  استراحت ، نماز ، ناهار و مشاهده پوسترها در نظر گرفته شد و سپس از ساعت 2 بعداز ظهر همایش با پیگیری سایر مقالات سخنرانی آقایان قوجق ، مبشری ، پشتیبان  و ممشلی  ادامه یافت و در انتها با جمع بندی و سخنان آقای حشمتی رئیس اداره تربیت بدنی آموزش و پرورش استان و تقدیر از ارائه کنندگان مقالات سخنرانی و پوستر همایش پایان پذیرفت .

دستورالعمل بيست و پنجمين دوره رقابت هاي علمي تخصصي دبيران تربيت بدني

قابل توجه دبيران محترم  تربيت بدني شهرستان ها و مناطق لطفا جهت دريافت فايل  دستورالعمل بيست و پنجمين دوره رقابت هاي علمي تخصصي دبيران تربيت بدني روي فايل ضمميه كليك نمائيد  

ضمنا اصل فایل در سایت معاونت تربیت بدنی و سلامت وزارت موجود است

http://shs.medu.ir/IranEduThms/theme2/cntntpge.php?pgid=39&ntcetyp=1&rcid=47

ادامه نوشته

اعلام نتیجه مسابقه وبلاگ نویسی

با سلام و احترام و تشکر از کلیه افرادی که در مسابقه وبلاگ نویسی ورزش دانش آموزی استان شرکت نمودند بدینوسیله  آدرس وبلاگهای دریافتی سرگروه آموزشی درس تربیت بدنی استان که درزمان مقرردر مسابقه وبلاگ نویسی آذر ماه 90 شرکت کرده اند و اسامی نفرات برتر به شرح ذیل اعلام می گردد . ضمناً هدایای نفرات برتر به کارشناسی تربیت بدنی شهرستان مربوطه تحویل داده خواهد شد.

 گروه آموزشی درس تربیت بدنی استان گلستان

ردیف	نام وبلاگ	ردیف	نام وبلاگ
1	WWW.nike-sport.blogfa.com	26	www.tandorosti-90.mihanblog.com
2	npf6.persianblog.ir	27	www.f-sport.mihanblog.com
3	www.aamma.blogfa.com	28	http://www.loksport.blogfa.com/
4	www.fdailam06.blogfa.com	29	www.razesalamati90.blogfa.com
5	8034blogfa.com	30	tandorosti90.blogfa.com
6	www.zaree15.blogfa.com	31	http://nazarisoheila.blogfa.com/
7	www.edu-sport.blogfa.com	32	sport1404.blogfa.com
8	WWW.Sport-g.blogfa. com	33	http://varzesh-salamati.parsfa.com/
9	www.practis.blogfa.com	34	http://sport293.blogfa.com
10	havadaranbasketball.blogfa.com	35	maryam2010.blogfa.com.
11	http://www.varzesh-golestan.blogfa.com	36	:www.fatemeyazarloo.blogfa.com
12	http://abozar-school.blogfa.com/	37	npf6.persianblog.ir
13	http://spoorsaregood.mihanblog.com	38	http://versace-sport.blogfa.com/
14	www.sportpage.lxb.ir	39	www.varzesh909.blogfa.com
15	http://varzeshstu.mihanblog.com	40	http://www.sporters.blogfa.com/
16	nastaran-sport.blogfa.com	41	www.harckat.blogfa.com
17	www.varzeshepayeh.blogfa.com	42	http://javadkohandel.blogfa.com/
18	www.markaztalash.blogfa.com	43	http://www.varzesh-nemooneh.blogfa.com/
19	www.shahed-sports.blogfa.com	44	http://www.ramian.blogfa.com/
20	http://www.daftare-mashgh.mihanblog.com	45	http://www.schoolssport.blogfa.com/
21	http://sportkhatamdaz.blogfa.com/	46	www.tandorosti-90.blogfa.com
22	http://ehsan1665.blogfa.com	47	http://mbeheshti.blogfa.com/
23	http://sayadima.blogfa.com	48	http://www.tbgolestan.blogfa.com/
24	http://www.shahed-school89.blogfa.com/	49	www.tandorosti-90.mihanblog.com
25	http://madresevarzesh.blogfa.com/

نفرات برتر:

ردیف	نام ونام خانوادگی	شهرستان		رتبه
1	سمیرا مولوی	کلاله		اول
2	محمد مهدی حاج حسینی			دوم
3	سروش محمود	گرگان		سوم مشترک
4	حمید زیتونلی	گنبد		سوم مشترک

 

 

ويژگيهاي كفش ورزشي خوب

 تبليغات گوناگون در مورد كفشهاي ورزشي اين تصوير را ايجاد مي كند كه نوع به خصوصي از مارك تبليغاتي ، ارائه دهنده بهترين كفش براي هر نوع مي باشد . در واقع هيچ نوع كفشي بهترين كفش براي تمامي دوندگان نيست . ورزشكار بايد در انتخاب كفش خود دقيق باشد زيرا كفش مناسب احتمال خطر مصدوميت پا را كاهش داده و به اجراي مناسب كمك مي كند .

كفش بايد داراي دو عملكرد عمده باشد :

1-جلوگيري از ضربه اي كه هنگام برخورد كف پا با زمين ايجاد مي شود ( گرفتن ضربه )

2-كنترل حركت پا به جلو و عقب هنگام قرار گرفتن روي زمين ( كنترل حركت )

براي توليد كفش ضربه گير مناسب ، كارخانه داران بايستي در ساخت لايه مياني آنها از مواد نرم استفاده كنند و براي كنترل حركت ، كفش بايد از مواد فشرده و محكمتر ساخته شود متاسفانه ، جمع آوري اين دو خاصيت در يك كفش كارآساني نيست و در نتيجه كفشي كه عمل ضربه گيري را انجام مي دهد ، معمولا در كنترل حركت نمي تواند نقشي ايفا كند عكس اين مساله نيز صادق است .

 انتخاب كفش مناسب

 قبل از خريد كفش دو ، خوب است كه ورزشكار كفشهاي مورد استفاده خود را بررسي كند براي انجام اين كار كفش دو را روي ميز بگذاريد و از پشت به آن نگاه كنيد . از اين طريق مي توانيد به ضعف كفش در كنترل حركت پي ببريد . كفشي كه اندكي به طرف داخل كشيده شده باشد ، براي اكثر دوندگان مناسب است اما كفشي كه مقدار قابل ملاحظه اي به طرف داخل متمايل باشد ، در كنترل حركت ورزشكار ضعف دارد گر چه به طور طبيعي بر اثر فشار برخورد با زمين ، پا به طرف داخل چرخش دارد ( به طرف داخل مي چرخد ) ولي چرخش بيش از حد مي تواند در صدمه ديدن پا نقش بسزايي داشته باشد كفشي كه داراي كنترل حركتي مناسبي باشد ، معمولا از چرخش پا به سمت داخل جلوگيري مي كند اگر كفشي به طرف بيرون ( به طرف انگشت كوچك ) خميده باشد بايد عوض شود كفشي كه ضربه گيري بهتري دارد هنگام برخورد با زمين به پا امكان تحريك بيشتري مي دهد

مطالعات باليني نشان داده اند كه اغلب اوقات دوندگان از ناحيه زانو آسيب مي بينند كفشي كه به چرخش بيش از حد پا كمك مي كند يا باعث چرخش زياد پا مي شود به طور قابل ملاحظه اي در صدمه ديدن زانو موثر خواهد بود .

يكي ديگر از صدماتي كه بر اثر چرخش بيش از حد پا ايجاد مي شود ، برآمدگي ساق پا و ضعف آشيل است جهت تاكيد يكبار ديگر تذكر مي دهيم كفشي كه كنترل حركت مناسب داشته باشد ، چرخش پا را محدود مي كند صدمات ناشي از فشارهاي وارد بر پا را مي توان با استفاده از كفشهايي كه خاصيت جلوگيري كننده از فشار را دارند از بين برد .

 كنترل لايه مياني كفش

 در مرحله بعد ، ورزشكار بايد وضعيت لايه مياني يا قسمت وسط تخت كفش را مورد بررسي قرار دهد ، لايه مياني كفش هنگام استفاده در چند صد كيلومتر اوليه سفت و سخت مي شود و تا حدود ده درصد از خاصيت ضربه گيري خود را از دست مي دهد اگر لايه مياني كفش به طور قابل ملاحظه اي بر اثر استفاده فشرده شده باشد ، ورزشكار بايد كفش ديگري را جايگزيين آن كند .

اگر فشردگي ابتدا در قسمت وسط كفش ( سمت انگشت شست ) مشاهده شود ، مي تواند علامت چرخش بيش از حد پا نيز باشد كه نشان دهنده نياز فرد به كفشي با كنترل حركتي مناسبتري است

اگر لايه مياني كفش به طرف خارج فشرده شده شده باشد ، كفشي كه حالت ضربه گيري بيشتري دارد مي تواند به چرخش مناسب پا كمك كند

بازديد قسمت خارجي كف كش يا قسمت خارجي ته كفش نشان دهنده نحوه گام برداشتن ورزشكار مي باشد كساني كه هنگام دو بر پاشنه پا فشار مي آورند در لبه خارجي پاشنه كفش آنها ساييدگي مشاهده مي شود در پاشنه بسياري از كفشها موادي با خاصيت فشردگي عالي و مقاوم در مقابل ساييدگي استفاده مي شود كساني كه هنگام دو بر جلوي پا فشار مي آورند در قسمت خارجي جلوي كفش آنها ساييدگي مشاهده مي شود و نياز به كفشهايي دارند كه قسمت جلويي آنها از مواد فشرده و مقاوم در مقابل ساييدگي ساخته شده باشد

وزن كفش يكي از مواردي است كه بايد مورد توجه قرار گيرد ورزشكار با انتخاب سبك ترين كفش بهترين انتخاب را انجام نداده ، بلكه از خاصيت مقاومت و كنترل حركتي كفش در مقابل وزن كم آن چشم پوشي كرده است مطالعات آزمايشگاهي نشان داده است كه اگر وزن كفش ورزشكار اندكي كم يا زياد شود از نظر صرف انرژي تفاوت عمده اي ايجاد نمي شود اما در كنترل حركت ، حائز اهميت است دوندگان بايد هميشه كفشهاي آزمايش شده اي را كه به منظور جلوگيري از وارد آمدن ضربه به پا توليد شده انتخاب نمايند ، كه در واقع مي توان گفت كفشي را انتخاب كرده اند كه داراي خاصيت كنترل حركت بهتري است

مورد ديگري كه دونده هنگام انتخاب كفش بايد مورد توجه قرار دهد ، شكل پاي او است متخصصين اين رشته اشكال پا را به سه دسته تقسيم كرده اند طبيعي ، سفت ( با قوس زياد ) و نرم  ( بدون قوس يا صاف ) پاهاي سفت يا با قوس زياد عموما جلوي ضربه وارد به پا را به خوبي نمي گيرند بنابراين در اين گونه موارد فرد نياز به كفشهايي دارد كه داراي حداكثر خاصيت ضربه گيري باشند يا در واقع لايه مياني بسيار نرم داشته باشد

پاهاي نرم يا بدون قوص ( صاف ) اغلب در حد بالايي قابليت چرخش دارند در اينگونه موارد ورزشكار بايد كفشي را انتخاب كند كه به خوبي بتواند حركت وي را كنترل نمايد يا در واقع داراي لايه مياني محكمي باشد با توجه به اينكه با هر بار گام برداشتن حدود سه تا پنج برابر وزن دونده فشار توليد مي شود ، تهيه كفشي كه خاصيت ضربه گيري مناسبي دارد ، امري ضروري است

اگر شما در استفاده از كفش كنوني خود مشكلي نداريد و تا كنون در دويدن صدمه اي به پاي  شما وارد نشده ، از همان نوع كفش براي موارد بعدي استفاده كنيد اما اگر از كفشهاي خود راضي نيستيد با توجه به مواردي كه ذكر شد و شكل پاي خود اقدام به خريد كفش جديد كنيد .

 راهنمايي هاي لازم براي خريد كفش

 همه كفشها يكسان نيستند كفشها ممكن است يكسان به نظر بيايند ، طرح مشابهي داشته باشند و بسياري از مواد تشكيل دهنده آنها يكسان باشد ، اما هنوز با هم خيلي اختلاف دارند ساختار متفاوت و لايه مياني مختلفي دارند كفشها با توجه به ويژگيهاي اجراي حركات مختلف توليد مي شوند در اينجا به چند نكته براي انتخاب كفش مناسب اشاره مي شوند

1- كفش بايد اندازه پا باشد نه اينكه به شكل و نوع آن توجه شود

2- كفش بايد با توجه به نوع پا انتخاب شود

3- در موقع خريد كفش با پوشيدن هر دو لنگه كفش ان را امتحان كنيد بعيد نيست كه لنگه چپ يا راست يك اندازه نباشد

4- به خاطر داشته بايد كه اندازه پاها ممكن است تغيير كند زنان باردار و مردان و زنان در اثر افزايش وزن پاهايشان بزرگتر مي شود حتي افراد با سن يكسان در اثر فشار جاذبه زمين بربدنشان پاهايشان بزرگتر مي شود

5- وقتي كفشي را پوشيديد ، بايستيد و مطمئن شويد كه در پنجه پا 3 تا 12 ميلي متر از انگشت شست پا فضاي خالي وجود دارد هرگز كفش تنگ را به اميد اينكه جا باز مي كند ، نخريد

6- كفشي را بخريد كه براي ورزش مورد نظر طراحي شده است كفشي كه تغيير شكل داده است ( از بين رفتن حالت يا انحناي كف آن ) تعويض كنيد و ديگر از آن استفاده نكنيد اگر پاي شما به چرم روي كفش فشار مي آورد به طوريكه باعث بيرون زدگي آن از كف كفش مي شود از اين عمل جلوگيري كند ( يعني مانع از فشار پا به چرم شويد ) مخصوصا در ورزشهايي كه برخورد شديد پا با زمين در آنها وجود دارد مانند : بسكتبال و واليبال

7- لايه مياني با تراكم متفاوت باعث كنترل حركت مي شود كفشي بخريد كه به اندازه كافي حركت را كنترل كند اگر پاي شما زياد به داخل پيچ خوردگي پيدا مي كند ، كفشي نياز داريد با مواد سخت و متراكم تر در پاشنه و لايه مياني تا در ثبات پا موثر باشد .

8- و در آخر ، براي انتخاب كفش مناسب ضروري است كه شكل و حالت پاي خود را بشناسيد رد يا اثر پاي خود را امتحان كنيد ( به طور مثال روي شنهاي ساحل دريا) و آن را به سه شكل زير مقايسه كند . اين شكلها سه نوع متداول از پا مي باشند . هر يك از اين پاها به كفش و كف متفاوتي نياز دارند

اهمیت کفش در ورزش های مختلف

در اغلب ورزش ها پا و زمین تأثیر متقابل و قابل ملاحظه ای بر یکدیگر دارند. این تأثیر متقابل ممکن است باعث حمایت از بدن شود (مثلاً در تیراندازی و بولینگ) یا ممکن است که از اهمیت خاصی برخوردار باشد (مانند دو و پرش ارتفاع) هرچند که این برخورد بین پا و زمین غیر قابل اجتناب است اما در هر صورت یک نیرو به پا وارد می شود. نیروی وارده ممکن است باعث آسیب رساندن به پا شود. این مسأله وقتی پیچیده تر می شود که این حقیقت را بپذیریم که افراد حرکات مختلف انجام می دهند و انواع پاهای متفاوت دارند. برای مثال در پای با قوس کف پایی زیاد امکان پیچیدگی یا در رفتگی به داخل وجود دارد و یک ورزشکار با چنین پایی نیاز به کفش هایی با برآمدگی در کف آن و انعطاف پذیری زیاد دارد پای افراد با کف پای صاف ممکن است دچار در رفتگی به بیرون شود و چنین ورزشکاری به کفش هایی با کف میانی سخت نیاز دارد. بنابراین ساخت کفش هایی با انئاع مختلف برای هر ورزش و ورزشکار ضروری است. با افزایش تمایلات برای تمرین و آمادگی بدنی در نیمه دوم قرن دوازدهم پوشش پا با خواسته های مردان، زنان و کودکان هماهنگ شد.

اما تا اواخر دهه 1960 کفش ورزشکاران صرفاً به کفش های پارچه ای محدود می شد که شامل کفش های چند منظوره ای بود که برای تعداد زیادی از ورزش ها مورد استفاده قرار می گرفت. در دهه 1990 تولیدکنندگان برای هر ورزش رایج یا غیر رایج برای ورزشکاران زن و مرد در هر اندازه و با هر سطح از مهارت کفش هایی به بازار عرضه کردند. کفش های ورزشی به منظور حفاظت از پا زیبایی و بهبود مهارت طراحی شدند. در ابتدا ورزشکاران با انگیزه بهبود مهارت و سپس برای محافظت از پای خود از این کفش ها استفاده می کردند. متخصصان از نتایج تحقیقات در زمینه بیومکانیک حرکات ورزش ها در جهت معرفی نیازهای ورزشکاران کفش هایی را برای هر ورزش با توجه به اندازه پا، ساختار پا و الگوهای حرکت طراحی کردند که همه آنها در توسعه روند پا سهیم بودند.

فناوری جدید مواد مختلف روش های متنوع ساخت کفش های ورزشی را ابداع کرد و هر ساله تعداد زیادی از کفش ها با شکل و انواع مختلف تولید شده و به بازار عرضه شد. در حین تأثیر متقابل بین پا و زمین کفشی از کیفیت برخوردار است که بتواند از پا حفاظت کند و ضربه وارده را گرفته و اصطکاک لازم را ایجاد کند که اهمیت کلیه این عوامل به نوع رشته ورزشی بستگی دارد. برای بسکتبال، فوتبال، تنیس و مشت زنی باید بتواند اصطکاک لازم را برای توقف ها و حرکت ها ایجاد کند. اما در مقابل در دو و میدانی، دوچرخه سواری و قایقرانی توقف و حرکت یا حرکات سریع جانبی وجود ندارد بلکه برای این ورزش ها کفش ها باید بتوانند به خوبی از پا حفاظت کنند اگرچه اختلاف زیادی بین محافظت از پا و ایجاد اصطکاک لازم وجود دارد که کفش های ورزشی خاص هر ورزش باید دارای این ویژگی ها باشند اما همه کفش ها برای کاهش ضربه ناشی از نیروی وارده اثر برخورد پا با زمین طراحی می شوند. این یک مسأله پیچیده ای است زیرا یک کفش باید بتواند توانایی های متضادی را دارا باشد. کفش باید از پا حفاظت کند و در عین حال راحت باشد کفش باید با دوام باشد و در عین حال از لایه های متفاوتی ساخته شده باشد. کفش باید بتواند ضربه ها را جذب کند و در عین حال به طریقی ساخته شود که بتواند انرژی را باز گرداند. برای دستیابی به این نیازها طراحان کفش آزمایشات زیادی برای تولید ترکیبات و مواد مختلف به انجام رساندند که نتیجه آن تولید کفش های با کیفیت بالا شده است.

ضربه ای که یک دونده در هر بار تماس پا با زمین احساس می کند (( موج ضربه )) نامیده می شود. یک کفش خوب طراحی شده باید بتواند که سیستم عضلانی اسکلتی را از این موج ضربه محافظت کند. اندازه و چگونگی این ضربه به نوع فعالیت بستگی دارد اما نتایج نشان داده است که تخریب سلول های استخوانی و غضروفی همچنین مینیسک ها در زانو به دنبال دارد. این تخریب سلولی یک واکنش طبیعی بدن در مقابل نیروهای خارجی است. مقدار واقعی نیروی دینامیکی روی استخوان نوعی فعالیت سلولی را تحریک می کند و باعث استحکام استخوان می شود. متأسفانه هنوز پزشکان ما نمی دانند که موج ضربه با چه شدت و مدتی می تواند تغییرات مطلوب در جهت استحکام استخوان به جا بگذارد و چه سطح از این موج نتایج تخریبی به دنبال ندارد. بنابراین کفشی که بهتر بتواند امواج ضربه ها را جذب کند ورزشکار را قادر می سازد که بیشتر و سخت تر تمرین کند. تعداد زیادی از طراحان طرح ها و شکل های مختلف کفش را طراحی کرده اند. بطور مثال کفش های مخصوص دویدن به یک لایه میانی حمایت کننده سخت و لایه نگهدارنده ضربه ها در پاشنه نیاز دارند. یک دونده ای که در حین دویدن تمام کف پا را زمین می گذارد نیاز دارد که بخشی از ضربه پاشنه برگشت پیدا کند تا نیروی تولید شده توسط پنجه بیشتر شود این نیاز می تواند با ترکیب تعدادی از مواد برای ساخت لایه های خارجی و میانی در داخل کفش تأمین شود.

بهداشت ورزشی

تعريف :بدانش پيشگيري ازبيماريها و طولاني كردن عمررابهداشت مي­نامندكه شامل نكاتي است كه سلامت بدن را تامين مي­نمايد اعم ازورزش ، خوراك خوب ،استراحت ،نظافت وغيره وبه طوركلي بهداشت يك حالت كامل سلامتي جسمي، رواني واجتماعي است وتنهاعدم ابتلا به بيماري يا ناتواني ونقص عضودليل برسلامت وبهداشت نمي­تواندباشد.

 براي برخورداري از بهداشت خوب، هركس بايدبه موارد زيرتوجه نموده ودرهرمورد اصول مربوطه رارعايت نمايد.

1- نظافت وبهداشت اعضاي بدن

 2- تغذيه وبهداشت مواد غذايي

  3- خواب واستراحت

4- ورزش وتفريح

5- عدم اعتياد به موادمخدرومحرك

6- مراقبت­هاي پزشكي

7- فلسفه زندگي مربوط به خودوديگران

 دانستنيهاي بهداشتي

 *هرانساني براي حفظ سلامت خودبه خواب واستراحت كافي احتياج دارد.

       استراحت فقط به معني كارنكردن نيست تغييردادن كارموجب رفع خستگي مي­شودهمانطوري كه تغييردادن فعاليت سنگين به سبك درفعاليت­هاي ورزشي نوعي استراحت محسوب مي­شوديا مطالعه كردن و...

*درهنگام خواب بدن انسان فرصت پيدامي­كند تا براي كاروتلاش آماده شودودرضمن زمان خواب قلب انسان كمتركارمي­كندوتعدادتنفسهانيزكمترمي­شود.

*مغزانسان هم درزمان خواب استراحت مي­كند.

*نيازانسانها به خواب بايكديگرفرق داردكودكان وافرادپيربه خواب بيشتري احتياج دارند.

*به طورمعمول يك انسان بالغ به 6 تا8 ساعت خواب احتياج داردكه نشانه كافي بودن آن سرحال وشاداب بيدارشدن است.

*بهتراست بين صرف غذاوخوابيدن 2 ساعت فاصله رعايت شود.

*درانتخاب جنس لباس بهتراست ازلباس ­هاي نخي استفاده شود.

      لباس­هاي غيرنخي به پوست اجازه تنفس كافي نمي­دهندوزودتربومي­گيرند.

*بايدپاها وجورابها راهرروزشست ودرمناطقي كه آب وهواي مرطوب دارند،پاها مخصوصاً لاي انگشتان راخشك كرد.

*كفش تنگ باعث تاول وميخچه مي­شودكه مي­توانندبراي فردناراحت كننده باشندكفش تنگ همچنين موجب اشكال درراه رفتن         وخستگي بيشترمي­شد.

*كفشهاي پاشنه بلندوكاملاً صاف براي سلامتي پاوكمرمناسب نيستند.

 بهداشت دستگاه حركتي

 دستگاه حرکتی شامل استخوانها ،مفاصل وماهيچه­هااست كه با اعمال فيزيولوژيك بسيارمهم جهت ادامه حيات وفعاليتهاي روزمره انسان ضرورت اساسي دارد.

مراقبت­هاي بهداشتي دستگاه حركتي

 ۱-  رژيم غذايي مناسب وغني ازموادمعدني موردنيازبدن به ويژه كلسيم،فسفروويتامين­هاي D ، C،A جهت استحكام استخوانها ورشدطبيعي آنهاضروري است.

2-  كساني كه ميزان اسيداوريك خونشان بالا است بهتراست درمصرف موادي مانندگوشت ، جگر،دل،قلوه وحبوبات مانندنخودولوبيا احتياط نموده وافراط ننمايند.زيرااين موادداراي موادآلي حلقوي به نام پورين هستندوموجب بروزعوارض مفصلي مي­گردند.

3-   داشتن فعاليت جسماني وخودداري ازعدم تحرك

4-  انجام ورزشهاي متناسب با سن ، پياده وري درسنين بالا ورزشي مناسب است مشروط برآنكه مسير انتخاب شده جهت پياده روي نسبتاً همواربوده وشيب تندي نداشته باشد.

5- اجتناب ازبروز خستگي وانجام استراحت درفواصل بين كار، تاانقباض ماهيچه­هادچاراختلال نگشته وعوارض ماهيچه­اي رخ ندهد.

6- پرهيزازپرخوري ، كاهش وزن اضافي بدن ونگه داشتن آن درحدمعمول ومناسب

7- خودداري ازانجام كارهاي خطرناك ورعايت احتياط لازم

8- رعايت دقيق برنامه واكسيناسيون كودكان به منظورجلوگيري ازابتلاءآنها به بيماري فلج اطفال

9- پرهيزازمصرف خودسرانه هرگونه داروبه هنگام ناراحتي دستگاه حركتي

10- مراجعه به پزشك درصورت مشاهده علائمي چون درد و ورم مفاصل ، دردهاي استخواني عضله اي

11- خودداري ازاستراحت مطلق درمورد بيماراني كه به مدت طولاني بستري مي­باشند.

 بهداشت ورزش

 ورزش اصول بهداشتي خاص خودراداردكه رعايت كردن آن اصول ازبروزعواقب خطرناك جلوگيري مي­كندهرچندورزش براي ،پيروجوان فوايدزيادي دارداما(درصورت فشارزياد) مي­تواندباعث ناراحتيهاي عضوي نيز بشود ، برخي ناراحتيها معمولاً درسنين بالا (بعد از40 سالگي) ظاهرمي­شودهدف ازرعايت بهداشت ورزش پيشرفت،پرورش وتامين سلامت ورزشكاران مي­باشدوشامل سلامت جسمي ، فكري ، اجتماعي ورواني است:به وجود آوردن شرايط و عواملي كه درنتيجه آن ورزشكاران بدون ابتلاء به هيچگونه صدمه­اي ورزش آغازكرده ودرحين وبعدازورزش نيزناراحتي نداشته باشند.

 اصول بهداشتي كه درزمان فعاليتهاي ورزشي بايد رعايت كرد:

 ۱-  موضوع اساسي اين است كه چگونه ورزش كنيم تا بتوانيم براي كارهائي كه درآينده بايد انجام دهيم توانائي داشته باشيم وكدام رشته ازورزش را انتخاب كنيم تا به ما صدمه­اي وارد نشودوقتي به فعاليتهاي ورزشي مي­پردازيد و عمل تعريق براي تنظيم درجه حرارت بدن فعال مي­شودپس از اتمام ورزش وفعاليت ، بخشي ازمواد زائد عروق بدن برروي پوست باقي مي­ماندكه بايد از سطح پوست بدن پاك شود.بنابراين ورزشكاران بايد حتي الامكان سعي كنندكه بعد ازفعاليتهاي بدني وورزشي و رعايت بهداشت پوست بدن خود، استحمام كنندوباآب وصابون بدن خودراخوب بشويندوسپس خشك كنند.به ويژه بايد مواظب باشندكه بعدازورزش با بدني كه بوي عرق مي­دهددركلاسهاي درس حاضرنشوند.

در شست وشوواستفاده از صابون نبايدزياده روي كردوبيش ازاندازه ازآن استفاده كرد زيرا اين امرسبب ازبين رفتن چربي طبيعي پوست بدن مي­شودوچون چربي طبيعي بهترين عامل حفاظت پوست بدن مي­باشدبا اين عمل پوست بدن خشك وزبربراي افرادي كه هرروزبدن خودراشست وشومي­دهنددوش آب گرم بعدازورزش به منظورپاك شدن عرق بدن كافي مي­باشد.

2 -بعد ازفعاليتهاي ورزشي،سعي كنيدكه لباسهاي ورزشي رابشوئيدوزيرنورآفتاب خشك كنيددرصورتي كه به اين امرتوجه نكنيدولباسهاي ورزشي وآغشته به عرق بدن را درجاي نمناك وكم نورقراردهيدمحيط مناسبي براي رشد قارچ خواهدبودوبعدازاستفاده مجددلباسها به بيماري پوستي قارچي مبتلا مي­شويد.

3-اگرجورابهاي شماپس ازمدتي استفاده به اين نوع قارچهاآلوده شودقارچهابه سرعت پاهاو انگشتان پاي شمامنتقل مي­شوندوچون لاي انگشتان پا محل مناسبي براي رشدوتوسعه اين نوع قارچها است لذا اين انگشتان به بيماري قارچي مبتلا مي­شوند.براي جلوگيري از اين امرحتماً بايد پس ازورزش جورابها ولباسهاي خودرابا آب گرم شسته ودرمقابل نورآفتاب قراردهيدسعي كنيدهنگام ورزش ازجورابهاي نايلوني يا الياف مصنوعي كمتراستفاده نمائيداستفاده ازجوراب نخي يا الياف طبيعي بهتراست درصورتي كه به اين عارضه دچارشديدسريعاً به پزشك بيماريهاي پوستي كنيد.

4- كفش يكي ازعوامل ووسائل مهم راه رفتن ، دويدن،كوهپيمايي،وورزشهاي مختلف مي­باشدوكفش مناسب و استفاده آن ازاهميت بسزايي برخورداراست درخريدكفش ،بويژه ورزشي توجه بيشتري نشان دهيدوسعي كنيدكفش نه كوچك باشدونه بزرگ بايد به صورتي باشدكه پادرآن به راحتي قرارگيردودويدن باآن راحت باشدزيراكه درورزش بويژه دوميداني ،پرش وكليه حركات بدني كه نياربه تحرك وجنبش داردكفش نقش اساسي را بازي مي­كند.چنانچه درپرش به صورت صحيح بايدپس ازفرودباپنجه­هاي پافرودبياينددرصورتي كه ناخنهاي پابلندباشدصدمه زيادي به انگشتان پامي­زندوباعث خون مردگي ويا خون ريزي اطراف ناخن مي­شودبه ويژه اگر كفش كوچك باشدوتنگ اين ناراحتي دوچندان مي­گردد.همچنين كفشهايي بزرگ وگشاددردويدن وجهش­هاباعث ايجادصدمات پيچ خوردگي پاويا دررفتگي مي­شود.استفاده ازكفشهاي ميخ داربرروي آسفالت يا سالن­هاي بازي غيربهداشتي ، است و ايجادناراحتي بويژه درساق پاوكمرمي­كند.ازاين روسعي شوددرسالنهااز كفش­هاي كتاني يا ورزشي كه كف آنها لاستيك ياموادمشابه به صورت شيارداراستفاده شود.استفاده ازكفشهايي كه باعث ازبين رفتن يا ايجادصدماتي درقوس عرضي وطولي پامي­شودمناسب نيست ونبايداستفاده شود.درورزشهاي مانندبسكتبال و كشتي حتماً بايدازكفشهاي ساقه بلنداستفاده كردچون دراين ورزش­هاصدمات پيچ پا زيادمي­باشدكه با اين امراز اين صدمات جلوگيري بعمل مي­آيد.

5-كساني كه ورزش مي­كنندبويژه ورزشكاران بايدبدانند كه دربدن آنهامنابع و مراكز چركي وجودنداشته باشدزيرادرزمان فعاليت وورزش گردش خون تسريع پيدامي­كندودراثر بودن منبع چركي مانند دندان چركي ويا لوزه چركي اين چرك از طريق خون به قلب راه پيدامي­كندوباعث صدمات ارگاني مي­شودودردرازمدت رماتيسم قلبي براي افرادايجادمي­كندبا اين سبب اطلاع از اين منابع ودرجهت از بين بردن آن امريست ضروري – ناراحتيهاي چركي ازقبيل لثه چركي ، يا سينوزيت و... باعث پيدايش بيماريهاي عفوني قلب وياناراحتيهاي كليوي مي­شودكه عواقب بدي رابه همراه خواهدداشت.

6- استفاده از لباسهاي مناسب ورزشي ازقبيل پيراهن، شورت ، گرمكن شلوارودربعضي مواقع مچ ساق بند، زانوبند، ضروري است و باعث راحتي ورزش كاردرهنگام شوداستفاده ازلباسهاي پلاستيكي و شمعي با مشابه بويژه درهنگام دويدن ويا ورزشهايي سنگين مناسب نيست اكثركساني كه اين لباسها رامي­پوشندبراي تعريق زياد است واين عمل صحيح نمي­باشدزيراپوشيدن اين گونه لباسهاازتبخيرسطح پوست ودرنتيجه خنك شدن بدن جلوگيري مي­كنندوخستگي زودرس به انسان دست مي­دهد.براي رعايت بهداشت بهتراست از لباسهاي نخي و مشابه آن استفاده كنيم سعي كنيددرهنگام ورزش ازحوله خودتان استفاده نماييدوپس ازاستفاده آن رابشوييداستفاده ازحوله و لباسهاي ديگران غيربهداشتي است وبراي استفاده مكرر باعث ايجادبيماريهاي پوستي مي­شودوهمچنين لباسها وحوله خودرابه ديگران ندهيدچراكه براي آنهاهم بهداشتي نيست.

7-              محل ورزش و تمرينات بايد مطابق اصول بهداشتي ، چه ازنظرنورسرمايشي و گرمايش باشد.بهتراست فعاليتهاي ورزشي درمحيطهاي باز باشددرصورتي كه درمكانهاي سرپوشيده بودبويژه درفصل تابستان بايدهواي كتيفي كه به علت دويدن افرادوتعرق وديگرفعاليتها بوجودآمده به طريقي تهويه گردديا پنجره­ها بازوهواي پاك داخل شوديا بوسيله دستگاههاي تهويه هوا عوض شوددربهره برداري از اين اماكن بايد گنجايش وظرفيت آن رادرنظرگرفت.درهنگام ورزش كردن درزمين يا سالن دقيقاً به موانع و خطراتي كه امكان دارد پيش بيايدتوجه كنيدواز برجستگي ويا فرورفتگي­هاي محيط بازي اطلاع داشته باشيدو سعي كنيدبراي هم نوعان وهم بازي­هاي خودخطري ايجادنكنيد. هنگام استفاده ازابزارووسائل ورزشي هوشيارباشيدوچگونگي استفاده آن رابدانيدتاازمدت ورزش كردن خودلذت ببريد.

 8-  نكات دیگری كه درهنگام ورزش بايد رعايت کنید:

سعي شودورزش درهواي آزادوبدون آلودگي انجام شود.

هنگام ورزش وبازي بايدازلباسهاي مناسب ولازم همان رشته ورزشي كه انجام مي­دهيداستفاده نمائيد.

هرگز لباسهاي معمولي وروزانه خودبه ورزش نپردازيد.

بعدازورزش نبايددرجريان هواي سردقراربگيريدتوجه داشته باشيدكه درهرحال بدن شماعرق كرده اگردرمقابل جريان بادقراربگيريدسريعاً دچارسرماخوردگي ويا ناراحتيهاي كليه يا اصطلاحاً كليه­هابه سرماخوردگي دچارمي­شوند.

سعي كنيدورزش وتمرينات راباتوجه به فصل انجام دهيد.اگردرفصل گرماهستيدورزش­هاوحركات راسبك وملايم ويافاصله انجام دهيداگردرفصل سرماهستيدحركات وتمرينات راپي درپي وبه تندي انجام دهيد.

ازنوشيدن آب يا آشاميدني بسيارسردو يخ به مقدارزيادبپرهيزيدوسعي كنيددرهنگام ورزش با مقداركمي آب يا آشاميدني ورزش راادامه دهيدليكن بعد ازورزش خوردن نوشيدن بويژه بعد ازاستحمام نوشيدني گرم بلامانع است.

پس از پايان تمرينات وورزش درصورتي كه بدن خسته بودبهتراست بلافاصله دوش آبگرم بگيريدتاازكوفتگي عضلات جلوگيري نمائيدوشمارا براي خوابي راحت آماده كند.

 

 

 

 

درراستای همسوسازی درس تربیت بدنی مدارس ابتدایی با برنامه درسی ملی

 معرفي برنامه درسي تربيت بدني و اهميت  آموزش آن

جدول اهداف تفصيلي برنامه هاي درسي تربيت بدني دوره ابتدايي

 اهداف برنامه درسي تربيت بدني دوره ابتدایی

رويكرد برنامه درسي تربيت بدني

موارد تغییر در برنامه درسی تربيت بدني در راستاي همسو سازي

نحوه همسویی برنامه درسی با سند برنامه درسی ملی:

ارائه يك نمونه الگوی تدریس با توجه به الگوی هدف گذاری:

                         رسول اکرم (ص):

نعمتان مجهولتان،الصحه و الامان

سلامتی و امنیت دو نعمت بزرگی هستند که قدر آنها شناخته نشده،در نزد مردم مجهول و کم اهمیتند.

 معرفي برنامه درسي تربيت بدني و اهميت  آموزش آن

        انسان از نظر خلقت برترین مخلوقات است  که در نتیجه تربیت جسمی و روانی می تواند به مرحله کمال دست یابد. سلامت جسمانی، حتی برای یک زندگی عالمانه و عابدانه لازم است و تربيت بدني مي تواند بخشی از رسالت حفظ حیات زیستی انسان را بر عهده بگيرد، حفظ سلامتی ابعاد مختلفی دارد و بخشی از آن از طریق فعالیت بدنی و حرکت تامین می شود . هر جا که زندگي وجود دارد، حركت هم هست ، حرکت حاصل تعامل پیچیده وبرآیند هماهنگی های جسم و ذهن و روح وروان فرد است .تربیت بدنی از اولین و قدیمی ترین مواد درسی تعلیم و تربیت است که  از طریق آموزش فعالیت های حرکتی و ورزشی نقش عمده ای در تربیت کودکان و جوانان پیدا کرده است که در نبودآن  تعادل و هماهنگی لازم در جسم و روح از بین می رود. عبادت، مطالعه ،تفكرو غيره از اعمال و فعاليت هايي هستند كه به دريافت انرژي از جسم نياز دارند و درعوض انرژي هاي ديگري نيز به ذهن و روح و روان يادگيرنده مي دهند. بدن وجسم براي تامين انرژي انواع فعاليت هاي آدمي به تندرستي و سلامت عملکرد دستگاه هاي مختلف بدن نياز دارد كه آنهم از طريق فعاليت بدني ونمود عيني آن يعني حركت ،تحقق مي يابد.

        از نظراجتماعی تربیت بدنی ، بخشی از تجارب عاطفی و اجتماعی دانش آموز را تشکیل می دهدکه به شکل حرکت و بازی  ، نمود پیدا می کند. تربیت بدنی نه فقط نیاز به تعامل و تماس اجتماعی را برآورده  می سازد ، بلکه در ایجاد ارزش های مربوط به زندگی خوب و متعادل نیز سهیم است. آموزش اصول سلامتی و تندرستی، بخشی از تجربه آموزشی و اجتماعی یادگیرنده است . تربیت بدنی  در ایجاد فرهنگ  توجه به سلامتی و گذران صحیح اوقات فراغت ،سهیم است . بنابر این  دستیابی به وضعیت بدنی سالم، متناسب وآماده  و شرکت در  فعالیت های گروهی واجتماعی ، بخشی از تربیت اجتماعی و فرهنگی محسوب می شود که از طریق برنامه  تربیت بدنی و ورزش مدارس، تعمیم وگسترش می یابد.

        یکی از ارزش های مهم  در زندگی ، رسیدن به " زندگی مطلوب [1]" است .  يکی از روش های نیل به اين ارزش مهم،  حفظ سلامتی و تربیت بدنی است  .

       امروزه ،کم تحرکی ناشی  از زندگي ماشینی  و ... زمينه ساز بروز برخي از ناهنجاريهاي عضلاني – اسكلتی ، اضافه وزن و كاهش حجم تنفسي در دانش آموزان شده است . چاقي به ویژه در کودکان یکی از دلایل مهم و شایع  بيماري ها از جمله بيماريهاي قلبي عروقي مي باشد كه علاوه بر تهديد سلامت عمومي دانش آموزان هزينه هاي درماني گزافي را بر جامعه تحميل مي كند لذا ،توجه به تربیت بدنی و آموزش شيوه زندگي فعال به عنوان عامل پیشگیری نه تنها هزینه های درمان را کاهش می دهد بلکه از پیدایش ناهنجاری های عضلاني - اسكلتي جلوگیری به عمل می آورد. از طرفي ديگر با استناد به يافته هاي پژوهشي و ارتباط مثبت پيشرفت تحصيلي دانش آموزان با فعاليت هاي جسماني ، ضرورت توجه به تربيت  بدنی مدارس اهمیت دوچندانی یافته است .

         حوزه ی یادگیری تربيت بدني از فعاليت بدني و حركت بطور مستقيم براي توسعه سلامت جسماني،روحي و رواني و اجتماعي دانش آموز سود مي برد.در تحقيقات متعددي كه درزمينه اثرات فعاليت بدني منظم صورت گرفته آثار مثبتی در ابعاد معنوي واعتقادي، جسماني،روحي و رواني ، اجتماعي- تربيتي دانش آموزان مشاهده شده است . با فعاليت هاي بدني و حفظ سلامت بدن، دانش آموزان ، ضمن ادای تکلیف الهی نسبت به بدن خود، درعبادت ، کار و خدمت به جامعه  توفیق بیشتری حاصل می كنند. با استفاده از يك برنامه تمريني در مهارت هاي مختلف حركتي و ورزشي مي توان به فوايد جسماني از قبيل كاهش ضربان قلب ، ارتقاء آمادگي قلبي _ تنفسي ،تنظيم  بهينه متابوليسم ، افزايش دامنه حركتي مفاصل وافزايش قدرت و استقامت عضلاني و... در دانش آموزان دست يافت.

        تربيت بدني داراي اثرات مثبتي دربعد رواني از قبيل كاهش اضطراب و فشار رواني ،كاهش افسردگي و پرخاشگري و افزايش اعتماد بنفس، عزت نفس ، خود پنداره مثبت ، شادابي و نشاط در دانش آموزان است. دربعد اجتماعي نيز تربیت بدنی باعث ارتقاء روابط اجتماعي ، مسئوليت پذيري،هدايت و رهبري ،كارگروهي ، اميد به آينده و اميد به زندگي آنان مي شود . برنامه درسي تربيت بدني بنا به مصوبه شوراي عالي آموزش و پرورش در سه دوره تحصيلي ( هفته اي دو ساعت ) فرصت مغتنمي براي رشد و تكامل متعادل ومتوازن ابعاد جسماني ، شناختي و عاطفي دانش آموزان از طريق فعاليت هاي بدني و حركتي ، با رعايت استانداردهاي تندرستي و موازين فرهنگي و اخلاقي است.  تهیه چنین برنامه ای باید تابع قوانین علمی باشد تا از آسیب های احتمالی جلوگیری به عمل آید.  برنامه درسي تربيت بدني در مدارس هدایت چنین برنامه هایی را عهده دار است و به فراخور زمان، مکان ومخاطب خویش طرح های مورد نیاز را فراهم می آورد.

جدول اهداف تفصيلي برنامه هاي درسي تربيت بدني دوره ابتدايي

عرصه‌ها عناصر	رابطه با خويشتن	رابطه با خدا	رابطه با خلق خدا (ساير انسان‌ها)	رابطه با خلقت
تعقل و تفكر	1/1- تفکردر خصوص کارکرد اندامهای حرکتی ونحوه تقویت آنها	1/2- انديشيدن در مورد نعمت سلامتي به عنوان يك موهبت الهي	1/3- تفكر و انديشه در مورد توانایيهای جسماني اعضای خانواده ، خود   وهمسالان	1/4-كشف امكان فعالیت ورزشي در محيط‌
ايمان و باور(نگرشي)	1/5- توجه به رعایت اصول ایمنی وبهداشت ورزشی -علاقه  به ارتقاء تواناییهای جسمانی	7/1-توجه به نعمت سلامتی به عنوان هدیه الهی	8/1- علاقمندی به رعایت اصول کارگروهی درفعالیتهای ورزشی -علاقمندی به شرکت دربازیهای گروهی	9/1- توجه به  رعايت مسايل بهداشتي در محيط‌هاي ورزشي
علم	10/1-آشنايي با حركات  پايه -آشنایی با وضعیت های صحیح بدنی در امور روزمره زندگی 11/1-كسب آگاهي در ارتباط با سلامت جسماني 12/1-آشنايي با قابلیتهای‌جسماني-حرکتی خويش 14/1-آشنايي باانواع بازي، بازي‌هاي ورزشي -آشنایی با مفاهیم ادراکی – حرکتی		16/1-آگاهي از رفتارهاي مناسب اخلاقی در فعاليت‌هاي ورزشی	18/1-آشنايي با وسايل ورزشي، نحوة تهيه، كاربرد و نگهداري آن‌ها
عمل	19/1- حفظ و توسعة آمادگي حركتي و جسماني خود 20/1- مهارت در اجراي  بازی ها، بازي‌هاي ورزشی وبومی 21/1-مهارتهای مقدماتی ورزشی 22/1- مهارت در اجراي حركات بنيادي 23/1-انجام تمرینات بدنی مناسب برای حقظ وضعیت صحیح بدنی در امور روزمره زندگی 24/1- جمع‌آوري اطلاعات مرتبط با سلامت، بهداشت فردي و فعاليت بدني		26/1-توانايي در برقراري ارتباط مناسب با ديگران درفعالیتهای ورزشی	27/1- تلاش در جهت حفظ و نگهداري محيط‌هاي بازی به عنوان مكان‌هاي گذران اوقات فراغت 28/1- تلاش در جهت استفاده از منابع و امكانات محيطي در جهت حفظ و توسعه سلامت جسماني و حرکتی
اخلاق	29/1-داشتن روحیه همكاري درفعالیتهای   ورزشی 30/1-  پذيرش اشتباهات وتلاش در جهت اصلاح رفتارخویش 31/1- علاقه به شرکت  در بازیهای ورزشی خارج از مدرسه		34/1-رعایت ارزشهای اخلاقی در فعالیتهای ورزشی	35/1-احساس مسئولیت درجهت حفظ ونگهداری وسایل وامکانات ورزشی

 

اهداف برنامه درسي تربيت بدني دوره ابتدایی:

  الف : عنصر علم ( حیطه شناختی)

الف -1: آشنایی با حرکات پایه

 الف -2: کسب آگاهی در ارتباط با سلامت جسمانی

الف -3:  آشنایی باقابلیتهای جسمانی –حرکتی خویش

الف -4: آشنایی بامفاهیم ادراکی –حرکتی

الف -5: آشنایی بابازی ،بازیهای بومی وورزشی

الف -6: آگاهی از رفتارهای مناسب اخلاقی درفعالیتهای ورزشی

الف -7: آشنایی باوسایل ورززشی،نحوه تهیه ،کاربرد و نگهداری آنها

الف -8: آشنایی باوضعیت های صحیح بدنی درامورروزمره زندگی

 ب:عنصرعمل(حیطه مهارتی)

1-حفظ وتوسعه آمادگی حرکتی وجسمانی خود

2-مهارت دراجرای بازیها،بازیهای بومی وورزشی

3-مهارتهای مقدماتی ورزشی(مادر،رایج آموزشگاهی)

4-مهارت دراجرای حرکات بنیادی(پایه،ترکیبی وپیچیده)

5-جمع آوری اطلاعات مرتبط باسلامت،بهداشت فردی وفعالیت بدنی

6-توانایی دربرقراری ارتباط مناسب با دیگران درفعالیت های ورزشی

7-تلاش در جهت حفظ ونگهداری محیط های بازی به عنوان مکان های گذران اوقات فراغت

8-تلاش در جهت استفاده از منابع وامکانات محیطی در جهت حفظ وتوسعه سلامت جسمانی وحرکتی

ج:عنصر ایمان وباور،اخلاق(حیطه نگرشی)

1-    علاقه به حفظ وارتقای تواناييهاي جسمانی

2-    توجه به نعمت سلامتی به عنوان هدیه الهی

3-    علاقه مندي به رعايت اصول كار گروهي در فعاليت هاي ورزشي

4-    علاقه مندي به شركت در بازي هاي گروهي داخل و خارج مدرسه

5-    رعایت ارزش هاي اخلاقي  درفعالیت های ورزشی و تلاش در جهت اصلاح رفتار خويش

6-    احساس مسئولیت در حفظ ونگهداری امکانات ورزشی

7-    توجه به رعايت اصول ایمنی وبهداشت ورزشی ( فردي ، محيط)

نكته مهم: برنامه درسي تربيت بدني  در اهداف ثانويه خود  اين قابليت  را دارد كه به ساير دروس دوره ابتدايي دررسيدن به اهداف آموزشي  كمك كند .( تلفيق با ساير دروس)

رويكرد برنامه درسي تربيت بدني

  برنامه درسي تربيت بدني هم سو با برنامه درسي ملي به عنوان بخشي از نظام تعليم و تربيت رسمي ، از  مهمترين دروسي است كه   مي تواند در مدارس به طور عملي و از طريق حركت با رويكرد هاي ، حفظ و توسعه سلامتي، آموزش مهارت هاي حركتي و ورزشي و آموزش شيوه هاي زندگي فعال و گذران صحيح اوقات فراغت دانش آموزان به تناسب اهداف هر دوره تحصيلي  برنامه ريزي شود .

موارد تغییر در برنامه درسی تربيت بدني در راستاي همسو سازي

تغييرات برنامه درسي تربيت بدني دوره ابتدايي( پايه اول ) در راستاي همسو سازي با برنامه درسي ملي بر اساس

 اصول زير انجام شده است: توجه به دستورات دين اسلام در پرورش جسم و روان، فرهنگ ایرانی و اسلامی

 ،تفاوت های فردی، اجتماعی و محیطی ، نیاز های رشدی مخاطبان ،علایق و تنوع طلبی دانش آموزان ،رعایت

نشاط و شادابی ،رشد اجتماعی و اخلاقی، رشد مهارت های تفکر و تحلیل انتقادی.

 موارد تغيير عبارتند از: رویکرد برنامه درسی، اهداف برنامه درسی، محتوای برنامه درسی، راهبردهای ارزشیابی

نحوه همسویی برنامه درسی با سند برنامه درسی ملی:

1-    رویکرد برنامه درسی: رویکرد قبلی برنامه کسب و حفظ سلامتی و تندرستی از طریق حرکت بوده که هم اکنون به حقظ و توسعه سلامتی، آموزش مهارت های حرکتی و ورزشی و اموزش شیوه های زندگی فعال و گذراندن صحیح اوقات فراغت دانش آموزان به تناسب اهداف هر دوره تحصیلی تغییر یافته است.

2-    اهداف برنامه درسی: این اهداف به اهداف برنامه قبلی اضافه شده است:

2-1:آشنایی با قابليت های جسمانی- حركتي خویش

 2-2:آگاهی از رفتارهای مناسب اخلاقی در فعالیت های ورزشي

2-3: مهارت در اجرای انواع بازی ها، بازي هاي ورزشي و بومي

2-4: مهارت های مقدماتی ورزشی ( ورزش های مادر، رايج آموزشگاهي)

 2-5:توانایی در انجام رفتارهای اخلاقی فردی و اجتماعی

 2-6:توجه به نعمت سلامتي به عنوان هديه الهي

2-7:علاقه مندي به رعايت اصول كار گروهي در فعاليت هاي ورزشي

2-8:آشنايي با بازي و بازي هاي ورزش

2-9:آشنايي با وسايل ورزشي ، نحوه تهيه ، كاربرد و نگهداري آنها

2-10:جمع‌آوري اطلاعات مرتبط با سلامت ، بهداشت فردي و فعاليت بدني

2-11:توانايي در برقراري ارتباط مناسب با ديگران در فعاليت هاي ورزشي    

2-12: علاقه مندي به شركت در بازي هاي گروهي داخل و خارج از مدرسه

3-  محتوای برنامه درسی: افزودن 10 نوع بازی که با توجه به الگوی هدف گذاری برنامه درسی ملی تبیین شده است.

4-    راهبرد های یاددهی- یادگیری: در برنامه قبلی از روش های تدریس مکاشفه ای، سنتی و ترکیبی استفاده شده است.هم اکنون روش تدریس از الگوی فرایند محوری تبعیت می کند که به صورت عملی معلم و فراگیر در فرایند آموزش فعال خواهند بود و انتخاب روش تدریس تحت تاثیر عواملی مانند: هماهنگی با اهداف محتوا ، خصوصیات دانش آموزان، توانایی معلمان و امکانات و فضای آموزشی می باشد و ترکیبی از روش های تدریس برای توسعه مهارت های حرکتی و ورزشی مناسب خواهد بود مانند روش بازی ، حل مسئله، مشارکتی و...

5-    راهبردهای ارزشیابی: در برنامه قبلی از ارزشیابی کمی و کیفی بوده و بر اساس نمره گذاری اجرا می شد.هم اکنون ارزشیابی درس تربیت بدنی از نوع کیفی (توصیفی) پنج درجه ای عالی، خوب، متوسط، ضعیف وبسیار ضعیف خواهد بود .

6-    زمان/ فضا/مواد، وسايل: تفاوت برنامه جدید با برنامه قبل این است که در این برنامه علاوه بر فضای ورزشی داخل آموزشگاه از محیط های متنوع یادگیری همچون طبیعت نیز استفاده می شود.

ارائه يك نمونه الگوی تدریس با توجه به الگوی هدف گذاری:

نام بازي: بيش تر بردار                                  زمان بازي: 8 تا 10 دقيقه

عده ي شركت كنندگان: همه دانش آموزان كلاس

هدف كلي: حفظ و توسعه انعطاف پذيري ، تلفيق با سايردروس ( علوم، رياضي، فارسي و...)

انتظارات يادگيري:

يادگيرنده مي تواند :

-در تمامي عضلات بزرگ بدن ،كشش ايجاد كند.

-  با كشش اعضاي بدن خود ( دست و پا) براي رسيدن به هدف تلاش كند.

- فعالانه در گروه همكاري كند.

- با حروف مختلف ، كلمات با معني بسازد.

-  نمادهاي اعداد ( 1 تا 5) را تشخيص دهد.

-  به شركت در تمرينات انعطاف پذيري علاقه مند  شود.

- روحيه همكاري و همياري در گروه را براي رسيدن به هدف تقويت  نمايد.

- به قوانين و رعايت نظم و مقررات احترام گذارد.

- اصول ايمني و بهداشت را رعايت كند.

وسايل بازي: فلش كارت هايي در رابطه با حروف الفبا،  اشكال حيوانات و زيست گاههاي آنها ، نماد اعداد (1 تا5)

فضاي آموزشي: حياط مدرسه

نحوه استقرار: دو گروه با آرايش صف روبروي هم

روش اجرا: دانش‌آموزان با فاصلة 3 متر در دو گروه به صورت صف روبروي هم در فضاي ورزشي مستقر مي‌شوند. فاصله 3 متر با دو خط به صورت دالاني مشخص مي‌گردد. معلم  تصاوير و فلش كارت هاي موردنظر (مرتبط با ساير دروس) كه از قبل طراحي شده را در دالان قرار مي‌دهد. هر گروه با فرمان معلم بايد سعي كند با هرعضوي( دست ها و پاها) از بدن كه مي‌تواند تعداد بيش‌تري از اشيا داخل دالان را بردارد مشروط بر اينكه حتما يك قسمت از بدن خارج از دالان قرار گرفته باشد. با پايان وقت مقرر از سوي معلم، بازي متوقف شده و سپس معلم از دانش آموزان مي خواهد در زمان تعيين شده  با استفاده از فلش كارت ها يا تصاويري كه برداشته اند ( مرتبط با دروس ) فعاليت هاي از قبل طراحي شده مانند ساختن كلمات با معني و... به اجرا در آورند.  در ادامه بازي براي جذابيت بيش‌تر، معلم مي‌تواند تصاوير و اشيا دالان را تغيير دهد.

ارزشيابي: با توجه به اينكه ارزشيابي در اين پايه از نوع توصيفي است ، معلم در طول اجراي بازي با ابزار مشاهده ،عملكرد دانش آموزان را در اجراي حركات كششي، استفاده از اعضاي بيشتر( دست ها و پاهاي راست و چپ) و دستيابي به فلش كارت هاي بيشتر و رسيدن به اهداف آموزشي  دروس مورد نظر ارزيابي مي نمايد.

دراین بازی راهبردهای یاددهی–یادگیری بکارگرفته شده عبارتنداز:

-توجه به یادگیری مشارکتی (تشویق درفعالیت جسمانی) ،همکاری گروهی

-توجه به تجربیات مستقیم وغیرمستقیم( کمک به هم نوع)

 

عرصه‌ها عناصر	رابطه با خويشتن	رابطه با خدا	رابطه با خلق خدا (ساير انسان‌ها)	رابطه با خلقت
تعقل و تفكر	تفكر در خصوص كاركرد اعضاي مختلف بدن وكشش  در آنها	انديشيدن در مورد نعمت سلامتي به عنوان يك موهبت الهي	تفكر و انديشه در مورد تواناييهاي جسماني خود و دوستان	تفكر و انديشيدن در خصوص طبيعت( حيوانات، درختان،و...)
ايمان و باور	علاقه به انجام تمرينات مختلف كششي در آنها توجه به نكات اصول ايمني و بهداشت علاقه به ارتقا توانايي هاي جسماني	توجه به نعمت سلامتي به عنوان هديه الهي	توجه به نكات و اصول ايمني در فعاليت هاي گروهي علاقه مندي به شركت در بازي هاي گروهي داخل و خارج مدرسه	توجه به  رعايت مسايل بهداشتي در محيط‌هاي ورزشي
علم	آشنايي با تمرينات كششي  آشنايي با مفاهيم دروس علوم، رياضي  آشنا يي با حروف و كلمات آشنايي با قابليت هاي جسماني – حركتي خويش		آگاهي از رفتارهاي مناسب  اخلاقي در فعاليت‌هاي گروهي	آشنايي با وسايل ورزشي ، نحوه تهيه و كاربرد و نگهداري آنها
عمل	حفظ و توسعه انعطاف پذيري مهارت در اجراي بازي هاي ورزشي		- توانايي در برقراري با ارتباط مناسب با ديگران در فعاليت هاي ورزشي
اخلاق	داشتن روحيه همكاري در فعاليت هاي ورزشي		توجه به رعايت نكات اخلاقي در فعاليت‌هاي ورزشي و توجه در جهت اصلاح رفتار خويش	احساس مسئوليت در جهت حفظ و نگهداري وسايل و امكانات ورزشي

جدول اهداف تفضيلي يك واحد يادگيري( بازي 11)

---

.[1] . زندگی مطلوب  از عناصر اصلی  حیات طیبه است که هدف اساسی تعليم و تربيت نيز معرفی شده است.

 

بهداشت ورزش

 ورزش اصول بهداشتي خاص خودراداردكه رعايت كردن آن اصول ازبروزعواقب خطرناك جلوگيري مي­كندهرچندورزش براي ،پيروجوان فوايدزيادي دارداما(درصورت فشارزياد) مي­تواندباعث ناراحتيهاي عضوي نيز بشود ، برخي ناراحتيها معمولاً درسنين بالا (بعد از40 سالگي) ظاهرمي­شودهدف ازرعايت بهداشت ورزش پيشرفت،پرورش وتامين سلامت ورزشكاران مي­باشدوشامل سلامت جسمي ، فكري ، اجتماعي ورواني است:به وجود آوردن شرايط و عواملي كه درنتيجه آن ورزشكاران بدون ابتلاء به هيچگونه صدمه­اي ورزش آغازكرده ودرحين وبعدازورزش نيزناراحتي نداشته باشند.

 اصول بهداشتي كه درزمان فعاليتهاي ورزشي بايد رعايت كرد:

 1-  موضوع اساسي اين است كه چگونه ورزش كنيم تا بتوانيم براي كارهائي كه درآينده بايد انجام دهيم توانائي داشته باشيم وكدام رشته ازورزش را انتخاب كنيم تا به ما صدمه­اي وارد نشودوقتي به فعاليتهاي ورزشي مي­پردازيد و عمل تعريق براي تنظيم درجه حرارت بدن فعال مي­شودپس از اتمام ورزش وفعاليت ، بخشي ازمواد زائد عروق بدن برروي پوست باقي مي­ماندكه بايد از سطح پوست بدن پاك شود.بنابراين ورزشكاران بايد حتي الامكان سعي كنندكه بعد ازفعاليتهاي بدني وورزشي و رعايت بهداشت پوست بدن خود، استحمام كنندوباآب وصابون بدن خودراخوب بشويندوسپس خشك كنند.به ويژه بايد مواظب باشندكه بعدازورزش با بدني كه بوي عرق مي­دهددركلاسهاي درس حاضرنشوند.در شست وشوواستفاده از صابون نبايدزياده روي كردوبيش ازاندازه ازآن استفاده كرد زيرا اين امرسبازبين رفتن چربي طبيعي پوست بدن مي­شودوچون چربي طبيعي بهترين عامل حفاظت پوست بدن مي­باشدبا اين عمل پوست بدن خشك وزبربراي افرادي كه هرروزبدن خودراشست وشومي­دهنددوش آب گرم بعدازورزش به منظورپاك شدن عرق بدن كافي مي­باشد.

2 -بعد ازفعاليتهاي ورزشي،سعي كنيدكه لباسهاي ورزشي رابشوئيدوزيرنورآفتاب خشك كنيددرصورتي كه به اين امرتوجه نكنيدولباسهاي ورزشي وآغشته به عرق بدن را درجاي نمناك وكم نورقراردهيدمحيط مناسبي براي رشد قارچ خواهدبودوبعدازاستفاده مجددلباسها به بيماري پوستي قارچي مبتلا مي­شويد.

3-اگرجورابهاي شماپس ازمدتي استفاده به اين نوع قارچهاآلوده شودقارچهابه سرعت پاهاو انگشتان پاي شمامنتقل مي­شوندوچون لاي انگشتان پا محل مناسبي براي رشدوتوسعه اين نوع قارچها است لذا اين انگشتان به بيماري قارچي مبتلا مي­شوند.براي جلوگيري از اين امرحتماً بايد پس ازورزش جورابها ولباسهاي خودرابا آب گرم شسته ودرمقابل نورآفتاب قراردهيدسعي كنيدهنگام ورزش ازجورابهاي نايلوني يا الياف مصنوعي كمتراستفاده نمائيداستفاده ازجوراب نخي يا الياف طبيعي بهتراست درصورتي كه به اين عارضه دچارشديدسريعاً به پزشك بيماريهاي پوستي كنيد.

4- كفش يكي ازعوامل ووسائل مهم راه رفتن ، دويدن،كوهپيمايي،وورزشهاي مختلف مي­باشدوكفش مناسب و استفاده آن ازاهميت بسزايي برخورداراست درخريدكفش ،بويژه ورزشي توجه بيشتري نشان دهيدوسعي كنيدكفش نه كوچك باشدونه بزرگ بايد به صورتي باشدكه پادرآن به راحتي قرارگيردودويدن باآن راحت باشدزيراكه درورزش بويژه دوميداني ،پرش وكليه حركات بدني كه نياربه تحرك وجنبش داردكفش نقش اساسي را بازي مي­كند.چنانچه درپرش به صورت صحيح بايدپس ازفرودباپنجه­هاي پافرودبياينددرصورتي كه ناخنهاي پابلندباشدصدمه زيادي به انگشتان پامي­زندوباعث خون مردگي ويا خون ريزي اطراف ناخن مي­شودبه ويژه اگر كفش كوچك باشدوتنگ اين ناراحتي دوچندان مي­گردد.همچنين كفشهايي بزرگ وگشاددردويدن وجهش­هاباعث ايجادصدمات پيچ خوردگي پاويا دررفتگي مي­شود.استفاده ازكفشهاي ميخ داربرروي آسفالت يا سالن­هاي بازي غيربهداشتي ، است و ايجادناراحتي بويژه درساق پاوكمرمي­كند.ازاين روسعي شوددرسالنهااز كفش­هاي كتاني يا ورزشي كه كف آنها لاستيك ياموادمشابه به صورت شيارداراستفاده شود.استفاده ازكفشهايي كه باعث ازبين رفتن يا ايجادصدماتي درقوس عرضي وطولي پامي­شودمناسب نيست ونبايداستفاده شود.درورزشهاي مانندبسكتبال و كشتي حتماً بايدازكفشهاي ساقه بلنداستفاده كردچون دراين ورزش­هاصدمات پيچ پا زيادمي­باشدكه با اين امراز اين صدمات جلوگيري بعمل مي­آيد.

5-كساني كه ورزش مي­كنندبويژه ورزشكاران بايدبدانند كه دربدن آنهامنابع و مراكز چركي وجودنداشته باشدزيرادرزمان فعاليت وورزش گردش خون تسريع پيدامي­كندودراثر بودن منبع چركي مانند دندان چركي ويا لوزه چركي اين چرك از طريق خون به قلب راه پيدامي­كندوباعث صدمات ارگاني مي­شودودردرازمدت رماتيسم قلبي براي افرادايجادمي­كندبا اين سبب اطلاع از اين منابع ودرجهت از بين بردن آن امريست ضروري – ناراحتيهاي چركي ازقبيل لثه چركي ، يا سينوزيت و... باعث پيدايش بيماريهاي عفوني قلب وياناراحتيهاي كليوي مي­شودكه عواقب بدي رابه همراه خواهدداشت.

6- استفاده از لباسهاي مناسب ورزشي ازقبيل پيراهن، شورت ، گرمكن شلوارودربعضي مواقع مچ ساق بند، زانوبند، ضروري است و باعث راحتي ورزش كاردرهنگام شوداستفاده ازلباسهاي پلاستيكي و شمعي با مشابه بويژه درهنگام دويدن ويا ورزشهايي سنگين مناسب نيست اكثركساني كه اين لباسها رامي­پوشندبراي تعريق زياد است واين عمل صحيح نمي­باشدزيراپوشيدن اين گونه لباسهاازتبخيرسطح پوست ودرنتيجه خنك شدن بدن جلوگيري مي­كنندوخستگي زودرس به انسان دست مي­دهد.براي رعايت بهداشت بهتراست از لباسهاي نخي و مشابه آن استفاده كنيم سعي كنيددرهنگام ورزش ازحوله خودتان استفاده نماييدوپس ازاستفاده آن رابشوييداستفاده ازحوله و لباسهاي ديگران غيربهداشتي است وبراي استفاده مكرر باعث ايجادبيماريهاي پوستي مي­شودوهمچنين لباسها وحوله خودرابه ديگران ندهيدچراكه براي آنهاهم بهداشتي نيست.

7-  محل ورزش و تمرينات بايد مطابق اصول بهداشتي ، چه ازنظرنورسرمايشي و گرمايش باشد.بهتراست فعاليتهاي ورزشي درمحيطهاي باز باشددرصورتي كه درمكانهاي سرپوشيده بودبويژه درفصل تابستان بايدهواي كتيفي كه به علت دويدن افرادوتعرق وديگرفعاليتها بوجودآمده به طريقي تهويه گردديا پنجره­ها بازوهواي پاك داخل شوديا بوسيله دستگاههاي تهويه هوا عوض شوددربهره برداري از اين اماكن بايد گنجايش وظرفيت آن رادرنظرگرفت.درهنگام ورزش كردن درزمين يا سالن دقيقاً به موانع و خطراتي كه امكان دارد پيش بيايدتوجه كنيدواز برجستگي ويا فرورفتگي­هاي محيط بازي اطلاع داشته باشيدو سعي كنيدبراي هم نوعان وهم بازي­هاي خودخطري ايجادنكنيد. هنگام استفاده ازابزارووسائل ورزشي هوشيارباشيدوچگونگي استفاده آن رابدانيدتاازمدت ورزش كردن خودلذت ببريد.

  نكات دیگری كه درهنگام ورزش بايد رعايت کنید:

سعي شودورزش درهواي آزادوبدون آلودگي انجام شود.

هنگام ورزش وبازي بايدازلباسهاي مناسب ولازم همان رشته ورزشي كه انجام مي­دهيداستفاده نمائيد.

هرگز لباسهاي معمولي وروزانه خودبه ورزش نپردازيد.

بعدازورزش نبايددرجريان هواي سردقراربگيريدتوجه داشته باشيدكه درهرحال بدن شماعرق كرده اگردرمقابل جريان بادقراربگيريدسريعاً دچارسرماخوردگي ويا ناراحتيهاي كليه يا اصطلاحاً كليه­هابه سرماخوردگي دچارمي­شوند.

سعي كنيدورزش وتمرينات راباتوجه به فصل انجام دهيد.اگردرفصل گرماهستيدورزش­هاوحركات راسبك وملايم ويافاصله انجام دهيداگردرفصل سرماهستيدحركات وتمرينات راپي درپي وبه تندي انجام دهيد.

ازنوشيدن آب يا آشاميدني بسيارسردو يخ به مقدارزيادبپرهيزيدوسعي كنيددرهنگام ورزش با مقداركمي آب يا آشاميدني ورزش راادامه دهيدليكن بعد ازورزش خوردن نوشيدن بويژه بعد ازاستحمام نوشيدني گرم بلامانع است.

پس از پايان تمرينات وورزش درصورتي كه بدن خسته بودبهتراست بلافاصله دوش آبگرم بگيريدتاازكوفتگي عضلات جلوگيري نمائيدوشمارا براي خوابي راحت آماده كند.

 

بازیهای ورزشی تیس کوپان 291 سال پیش از المپیک در ایران

اونتاش گال پادشاه سرزمین ایلام ( نام قدیم سرزمین ایران ) در 1265 سال پیش از میلاد ، دو فرزند داشت به نامهای تیس و کوپان این دختر و پسر که دو قلو بودند همواره بر سر تواناییهای خویش جنگ و ستیز داشتند .
پدر یک دوره مسابقات ورزشی بین این دو برگزار نمود . پس از آن مسابقه پادشاه اونتاش گال بر آن شد این کار را به شکل بسیار گسترده تری انجام دهد و از این رو در همان محل که امروزه به نام تیس کوپان ( در نزدیکی بندر چابهار ) شهرت دارد مسابقات جهانی تیس کوپان را هر ساله برگزار می نمود یعنی 291 سال پیش از مسابقات المپیک در یونان .
نکته مهم این است که این مسابقات ۷۱۵ سال یعنی تا پایان دودمان مادها در ایران ادامه یافت .




مسابقات تیس کوپان ( 1265 تا 550 پیش از میلاد مسیح )
اونتاش گال پادشاه ایران که در آن زمان ایلام نامیده می شد و حکومتش از شهر نیمروز (در افغانستان کنونی ) بود تا رود دجله ، پس از رسیدن به قدرت در سال 1265 پیش از میلاد دو کار بزرگ انجام داد اول آنکه شهری جدید به نام اونتاش بنا کرد و در آن زیگورات برپا ساخت ، دیگر آنکه مسابقات و آوردهای ورزشی برگزار می نمود که ورزشکاران از خاور و باختر جهان به تیس کوپان ( محلی در نزدیکی چابهار کنونی ) می آمدند تا آورد جانانه ایی را برگزار نمایند .
مسابقات تیس کوپان در سرزمین ایران باستان 291 سال پیش از مسابقات المپیک در یونان برگزار می شد . و البته نکته اساسی در اینجا این بود که مسابقات تیس کوپان صرفا ورزشی بود اما در بازیهای المپیک یک جشن مذهبی بود که برای ادای احترام به زئوس (پادشاه خدایان یونان) در صحن مربوط به او برگزار می شد . و شرکت کنندگان آن مسابقات همه اهل شهر آتن بودند و حتی در حد کشور یونان هم نبود . اینجاست که به سخن ارد بزرگ اندیشمند برجسته بیشتر پی می بریم که : ایران زایشگاه تمدنهاست .
آوردهای تیس کوپان هر سال در فصل پاییز از پانزده مهر آغاز و تا سوم آبان ماه ادامه می یافت . باستانشناسان معتقدند پایان فصل تابستان و کشاورزی باعث می شد همه با خیالی آسوده در این مسابقات شرکت کنند این آوردها در نه دسته ، در رشته های کشتی ( تنها برای مردان ) ، تیر و کمان (زنان و مردان ) ، شنا ( فقط مردان )، چوگان (مردان و زنان ) و شمشیربازی ( تعدادی از شمشیر های چوبی آن مسابقات امروزه از تپه باستانی تیس کوپان بدست آمده ، شمشیر بازی هم برای زنان و هم مردان بود است ) ، وزنه برداری ( فقط برای مردان و به شیوه ای خاص ) ، دو ( زنان و مردان ) ، اسب دوانی ( مردان و زنان ) و پرتاب نیزه ( مردان و زنان ) برگزار می شد .
جوایز تنها به نفرات نخست داده می شد البته جوایز آن آوردها در نوع خود بی نظیر بوده است چرا که به هر یک از قهرمانان صدفی پر از مروارید اهدا می گشت صدف ها را از جزیره لاوان می آوردند .
تیس کوپان را به این شکل هم می نویسند طیس کوپان

http://forum.ulc.ir/showthread.php?4955-بازیهای-ورزشی-تیس-کوپان-291-سال-پیش-از-المپیک-در-ایران

تاریخچه و اهداف بازیهای پرورشی:

 

شروع بازی را می توان به گذشته های دور ، حتی از بدو پیدایش انسان نسبت داد . در حقیقت بازی جزئی از زندگی انسان ازبدو تولد تا زمان مرگ بوده و در کل تاریخچه بشریت متدرج است .

 انسان از نظر فیزیولوژیکی نیاز به جنبش و  حرکت دارد و بازی جزء مهم این جنبش و حرکت است . انسان برای رشد ذهنی و اجتماعی خود نیاز به تفکر دارد و بازی خمیر مایه تفکر است . تشکیل اجتماعات اولیه بشری نحوه و شکل جدیدی از بازی را پدید آورد . بازیهای گروهی به صورت بازیهای نمایشی از عبادت ارواح و پرستش اشیاء گرفته تا رقص شکار و رقص جنگ ، مجموعه ای از راههای برآوردن نیازهای جسمانی و ذهنی افراد را فراهم آوردند ، خواه به این مجموعه بازی نام دهیم و خواه نامی دیگر ، در اصل مطلب تفاوت چندانی پدید نمی آید . 

در اجتماعات و تمدنهای مختلف  نوعی از بازی و تفریح وجود داشته که به مناسبت جشن های مذهبی ، مسابقات و بازیها  و سرود خوانیها تواما ترتیب داده می شده  ، در رم ، مصر و یونان بازیهای پهلوا نی ، خطابه خوانی به طبقات ممتاز اختصاص داده شده و گاه گاه این طبقات از این تفریح استفاده می کردند .

در قرون وسطی بازی باز هم مختص به طبقات اشراف بوده و بیشتر مردم از مراسم مذهبی فرصتی برای تفریح بدست می آوردند .

بعد از انقلاب صنعتی تفریح عمومیت یافت و جزئی از زندگی عامه مردم را تشکیل داد و عوامل عمده آن را در دوره های پیشرفت اصل تساوی و تقلیل ساعات کار می توان یافت .

اینکه چرا بشر به بازی می پردازد و علت اصلی در این کار چیست  مورد بحث بسیاری از علمای تعلیم و تربیت قرار گرفته است . جمعی از دانشمندان پیرو عقاید دور کیم و هارسون

بودند که منشاء بازی و حیات تفریحی رامذهب دانسته و بازی و هنر را نشات گرفته از مذهب می دانستند . بدیهی است با توجه به تعریف مذهب در نزد این دانشمندان و قائل بودن به اینکه ریشه مذهب از ترس و زبونی انسان در مقابل حوادث طبیعی است واضح است که ارزش این ریشه یابی در بازی و تفریح متناسب با چنان نظراتی تنزل خواهد یافت .

اسپنسر بازی را وسیله ای برای مصرف انرژی های انباشته و اضافی می داند که همین نظر منجر به این اعتقاد در عده ای از روانشناسان اجتماعی گردید که وجود جنگ و خونریزی در واقع به جهت مصرف همین انرژیها ی اضافی مصرف نشده از ملزومات زندگی بشر می باشد .

عده ای دیگر از روانشناسان بازی را وسیله ای برای ارضای حس تنوع طلبی و لذت جویی افراد می دانند . در عین حال از فواید بازی به عنوان آموزش دهنده قواعد اجتماعی به شخص و عادت به نظم نیز نام می برند .

کارل گروس ، بازی را وسیله ای برای  آکادگی فرد جهت زندگی در بزرگسالی دانسته ، به همانگونه که یک بچه گربه خود را جهت فعالیتهای غریزه اش آماده می سازد .

ویلیام جیمس معتقد به غریزه بازی است و میل به بازی را ناشی از غریزه نزاع و زور آزمایی می داند .

استانلی هال انگلیسی می گوید : بازی نوعی یاد آوری و بازسازی آزمایشهای  کهنه نژاد انسانی است . اگر بچه ،  سنگ می اندازد یادگار بازمانده ای است از زمانی که بشر اولیه سنگ پرت می کرد ه است و این در خمیره نا بخود انسان مانده است .

مسلما بازی را در محدوده مشخصه هایی که در بالا ذ کر شد نمی توان محدود کرد . اما وقتی از بازی ، تربیت بدنی و ورزش در اسلام یاد می کنیم با توجه به تصویر مجموعه ای که ازانسان داریم به تعریف و تمجید های یک بعدی در باره او اکتفا نمی کنیم و بازی را نیز به عنوان سرگرمی محسوب نمی نماییم بلکه از بازی در جهت تزکیه ، پرورش و تحول انسان استفاده نموده و به بهانه آن جسم و روح را پرورش می دهیم .

بازی بچه ها در ابتدا :       

-         آشنایی با محیط است .

-         سپس تجربه برای کار گیری کاربردهاست.

-         سپس فرهنگ پذیری است .

-         و بالاخره همه تعلیم است و همه تربیت.

 

بازی عامل ضروری و لازم برای رشد و تکامل کودک است و از طریق آن می توان پی برد دوره بزرگسالی کودک به چه صورت شکل خواهد گرفت .

کودکان بوسیله بازی چیزهایی را می آموزند که هیچ کس قادر نیست آن چیزها را از طریق دیگر به آنها بیاموزد . کودک واقعیت های جهان خارج از ذهن را از طریق بازی مِی آموزد .

 

تعریف بازی :

هر گونه فعالیت جسمی یا ذهنی هدفدار که در اوقات فراغت یا اشتغال و در جهت کسب لذت ، تمدد اعصاب ، آرام بخشی جسم یا ذهن بازیگر و اقناع نیازهای آنی یا دراز مدت فرد یا گروه ، چه به صورت انفرادی یا گروهی انجام گیرد ، بازی نامیده می شود .

به فعالیتهایی که کودکان با جنب و جوش و تحرک و از روی میل و رغبت و رضایت کامل انجام می دهند بازی گفته می شود .

بازی برای کودک امری فطری و نیازی طبیعی است . او عاشق بازی است و فعالیت و علاقه اش به بازی و جست و خیز نشانه سلامت جسمی و روحی اوست . بازی کودک را برای روبرو شدن با واقعیت های زندگی آماده می سازد و او را در تعدیل پرخاشگری ، ستیزه جویی و کنترل احساسات همچون خشم و ترس کمک می کند . بازی وسیله ایست برای مهارت بخشیدن به حواس ، بیان احساسات ، برقراری روابط و همکاری با دیگران ، یادگیری ، آگاهی از قدرت و توانائیها و آشنایی با خواص فیزیکی اشیاء . ک.دکان از طریق بازی و فعالیتهای ورزشی به اجتماع وارد می شوند و در تعامل با همسالان خود توان بالقوه اجتماعی شدن را به فعل در می آورند .

بنابراین نباید بازی را امری کم ارزش ، تفننی و صرفا وسیله ای برای تفریح ، سرگرمی و گذران اوقات فراغت تلقی نمود زیرا بازی یکی از عوامل مهم در سلامت و رشد جسمانی و روانی و عاطفی کودک است و اگر به خوبی طراحی و برنامه ریزی شود وسیله ای بسیار مناسب برای تربیت اجتماعی و تکوین شخصیت کودکان است .

در دنیای امروز اهمیت بازی به حدی است که در اکثر محافل تعلیم و تربیت در باره آن بحث به میان می آید . بسیاری از کشورها بخصوص در مدارس پیش دبستانی و دبستانی برای تربیت شهروندانی مسئول و دانش آموزانی مشتاق آموختن با بهره گیری از بازی موفقیت های چشمگیری را کسب کرده و توانسته اند فضای مدارس را جذاب ، با نشاط و دلپذیر نموده و به توفیق های آموزشی زیادی نائل شوند .

در میدان عمل و حین اجرای بازیهای هدفدار است که می توان فضایل اخلاقی را در شخصیت کودکان بارور کرد و ریشه گرایشات منفی را با دادن تذکرات و اشاره به نکات ارشادی در درون آنها خشکانید و گامی اساسی در تربیت و پرورش کودکان برداشت .

کتاب حاضر که در برگیرنده بازیهای بومی و محلی استان گلستان می باشد برای نیل به چنین هدفی بسیار مناسب می باشد . در شرح هر یک از بازیهای مندرج سعی شده اهداف بازی ، نحوه اجرا ، گروه سنی و جنسی و تعداد بازیکنان بیان گردد . بر شما دانشجویان گرامی است که همواره در حین اجرای بازی با ایجاد موقعیت هایی مناسب ، در راه رسیدن به اهداف مورد نظر کوشا باشید . انتخاب هر بازی باید بر مبنای نیاز جسمی ، فکری و روحی دانش آموزان باشد . چنانچه ضرورت پرورش یکی از خصوصیات اخلاقی و جسمانی دانش آموزان مورد نظرمربی باشد ، بدیهی است بازیهایی را جهت اجرا انتخاب می کند که او را به مقصود و منظور خود برساند .

بازی باید در  زمانی پایان پذیرد که هنوز تمایل دانش آموزان به ادامه آن باقی است ، نه وقتی که پایان گرفتن آن باعث خوشحالی گردد .

انواع بازیهای پرورشی   

1- شیرینکاریها

از خصوصیات این بازیها این است که بچه ها می توانند بوسیله آنها توانائیهای خود را بیازمایند . کثرت و تنوع شیرینکاریها سبب می گردد که هر بچه ای با هر نوع ساختمان بدنی در آنها شرکت جوید و با تلاش و کوشش خود به درجه ای از پیشرفت و موفقیت برسد که موجبات رضایت خاطرش را فراهم سازد و از طرفی این پیروزیها که در اثر مبارزه با نقاط ضعف خود بدست آورده باعث ایجاد اعتماد ، شجاعت و استقامت و پشتکار در او می گردد .

در شیرینکاریها ، بکار گیری عضلات بزرگ ، موجبات رشد بدنی ، کسب چالاکی ، نرمش و انعطاف پذیری ، ازدیاد فدرت و کنترل بدن و تعادل فراهم می گردد .

چند نمونه از بازیهای شیرینکاری:

نشستن روی یک پا ،  حرکت تعادلی فرشته ، بهم زدن پاشنه ها در هوا ، بپر بالا و بچرخ ، تقلید راه رفتن فیل – اردک – حیوان لنگ – خرچنگ  ، پرش قورباغه ای ، گهواره ، برداشتن کاغذ با دندان ،  پل زدن ، هزار پا و ...

 2- امدادیها :

امدادیها متداولترین بازی در همه کلاسهای ابتدایی است و بچه ها آنها را دوست داشته و از آن لذت می برند . در امدادیها هر کودک فرصت می یابد که در بازیها شرکت جوید .

امدادیها سبب رشد و افزایش چابکی ، سرعت ، سرعت عمل عکس العمل شده ، تجربه کار گروهی را نیز به آنها یاد می دهد . در امدادیها با تاکید مربی به مراعات و پیروی از قوانین موجود در بازی ،  بچه ها بزودی یاد می گیرند که برای برنده شدن گروه باید بیشترین تلاش را ضمن در نظر گرفتن مقررات و قوانین بعمل آورند .

امدادیها بهترین وسیله برای فراگیری مهارتهای مختلف گروهی و عالی ترین وسیله تمرین و تکرار و بکار بستن مهارتها می باشند .

بازیهای امدادی مرحله انتقالی از بازیهای  « من» به بازیهای « ما» می باشد .

نکات اساسی در بازیهای امدادی :

-         تقسیم کلاس به دو یا چند گروه مساوی ( قد – وزن ) از طریق ایستادن صفی به ترتیب قد و شماره 1 و2

-         مساوی کردن گروهها با دادن نوبت اضافی به گروهی که تعداد آنها یک نفر کمتر دارد .

-         نگهداشتن ستونهای امدادی به خط راست در پشت خط شروع

-    صبر کردن در پشت خط شروع به هنگام فرا رسیدن نوبت و دویدن بعد از تماس صحیح دست با نفر قبلی (این کار معمولا با دست راست صورت می گیرد )

-         انجام امدادی تا آخرین نفر حتی اگر گروه مقابل برنده شده باشد .

-         مشخص کردن مسیر حرکت

چند نمونه از بازیهای امدادی :

امدادی با ظرف آب ، حمل توپ با قاشق ، چیدن و برچیدن ، دوی 100×4 متر امدادی ،

ببرو بگذار ، رد کردن حلقه ، یکی پاس بدهد یکی بدود، .....

3- بازیهای متنوع :

بازیهایی که تا سرحد امکان همه بچه ها در آن شرکت می کنند و با شرکت در این بازیها رفته رفته مشتاق می شوند که محوطه بازی خود را به کل محوطه گسترش دهند . مخصوصا بازیهای دایره ای مناسبترین بازیها باری کسب تجارب اولیه کلاسهای پایین بوده و این فرم بازی امن ترین بازیها برای آنها می باشد . بی وسیله بودن این بازیها بخاطر این است که بچه ها باید قبل از تسلط بر اشیاء ( گرفتن ، حمل کردن ، انداختن ، پرتاب کردن اشیاء ) باید قادر باشند تا اعضاء بدن و حرکات خود را تحت کنترل در آورند .

نکات اساسی در این بازیها :

-         نوبت هر یک از بچه ها رعایت شود

-         عادات خوب ، روابط دوستانه و روح ورزشکاری رفته رفته آشکار گردد

-         بازی به ترتیب اهداف مورد نظر انجام گیرد.

-         بچه ها از صرف وقت خود در زمین بازی بهره مند گردند .

-    در صورت انتخاب یک بازی که در آن باید تعداد کمتری شرکت داشته باشند بهتر است که چند بازی پشت سرهم انجام پذیرد.

-    به هنگام معرفی بازی بهتر است که خود مربی در آن شرکت جوید و نفر وسط باشد و ضمن شرح دادن روش بازی ، خود آن را اجرا کند .

-         مراتب ایمنی باید به بچه ها گوشزد شود .

-         با توجه به روحیه تنوع طلبی بچه ها ی کوچک بهتر است که حداقل دو بازی انجام پذیرد .

چند نمونه از بازیهای متنوع :

گرگم و گله می برم ، عمو زنجیر باف ، گرگم به هوا ، خانه ها عوض ، بپا عصا نیافتد ، جهت یابی ، سنجاب توی درخت  و بیشتر بازیهای کتاب معرفی شده ( بازیهای استان گلستان )

4- بازیهای توپی :

شاید به جرات بتوان گفت که توپسر گرم کننده ترین و مفید ترین وسیله تربیتی در بازی بچه هاست . به همین سبب ، وجود فعالیتهای توپی در مدارس ابتدایی لازم و ضروری است .

فعالیتهای توپی استعداد بچه ها را مشخص و طبقه بندی کرده سبب رشد و توسعه مهارتهای فردی در بازیهای توپی می گردد. نوع فعالیتهای توپی باید طوری انتخاب شوند که باعث چیره دستی بر توپ و مهارت بیشتر شده ، یادگیری مهارتهای پایه ای توپی را تسریع نماید . به منظور رشد مهارتهای توپی صحیح و مناسب ، بچه ها باید فرصت کافی داشته باشند تا حالات درست گرفتن ، درست انداختن و ضربه زدن صحیح با پا را فرا گیرند . بچه های کوچک معمولا با توپهای پلاستیکی کوچک بهتر بازی می کنند زیرا گرفتن این گونه توپها با دست و کنترل انها براحتی امکان پذیر می باشد .

چند نمونه از بازیهای توپی :

وسطی ، تعقیب با دریبل ، توپ در دایره ، فوتبال دایر ه ای ، داج بال ، ...

5- بازیهای داخل کلاسی :

در طول سال تحصیلی روزهایی وجود دارد که به علت نامساعد بودن شرایط جوی ، امکان فعالیت های ورزشی در هوای آزاد وجود ندارد و بچه ها باید بالاجبار ساعت ورزش خود را در کلاس بگذرانند . در چنین مواقعی مربی باید بیش از پیش قوه ابتکار و خلاقیت خود را بکار اندازد تا بتواند در محوطه محدود کلاس و عدم وجود امکان فعالیت های حرکتی ، ضمن ایجاد محیطی پر از نشاط ، به هدفهای تربیتی و پرورشی مورد نظر برسد .

نکات اساسی و پیش بینی های ایمنی :

-         وقتی بازی کلاسی زمانی است که امکان هیچگونه استفاده از فضای بیرون موجود   نباشد .

-         همه بچه ها باید در بازی ها شرکت نمایند و از شرایط و امکانات برابر برخوردار باشند.

-         دویدن مجاز نیست ، بچه ها تنها می توانند تند راه بروند .

-         سرعت نباید تنها عامل کسب امتیاز باشد .

-         روی میزها از اشیاء خالی باشد .

-         در صورت امکان با کنار کشیدن صندلیها یا میز و نیمکتها فضای بازی را بیشتر کنید .

-         بچه هایی که نشسته اند باید از دراز کردن پاهای خود بر سر راه دیگران خودداری نمایند .

-         جهت اجتناب از ایجاد مزاحمت برای کلاسهای دیگر سر و صدا را به حداقل تقلیل دهید .

-         مواظب درجه حرارت و هوای سالم اتاق باشید .

-         ......

چند نمونه از بازیهای داخل کلاسی :

به تو میگم به او بگو ، ببین تو یکبار   به خاطر بسپار ، امدادی رد کردن اشیاء ، کلاه گذاشتن –کلاه برداشتن ، پرتاب به سبد ، ...

6- بازیهای بومی و محلی متناسب با منطقه :

بازیهای بومی و محلی علاوه بر اثراتی که قبلا در باره سایر بازیهای پرورشی گفته شد ه دارد ، دارای نقش خاص فرهنگی نیز می باشد که اهمیت و اعتبار آن را مضاعف می سازد ، از طرف دیگر برای انجام این بازیها نیاز به امکانا و وسایل خاص و زیادی نیست و در همه جا می توان آنها را اجرا نمود ضمن آنکه تعداد بیشتری از بچه ها را تحت پوشش قرار داد .

برنامه درسي تربيت بدني مدارس ابتدایی آلمان

  کپی شده از سایت http://www.icsa.org.ir/magazine/cat_2/000851.php 

برنامه درسي تربيت بدني مدارس ابتدایی آلمان
دکتر محمد رضا اسمعیلی
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد
برنامه درسي تربيت بدني

از آنجايي كه نظام آموزشي آلمان بر طبق نظام فدرال اداره مي‌شود و تدوين برنامه درسي در آن به عهدة مراكز ايالتي است، تحقيق حاضر بر روي برنامه درسي تربيت بدني یکی از استانهای اين كشور يعني استان هسن متمركز است. استان هسن از استانهاي مركزي آلمان است و مركز آن شهر ويسبادن تقريباً در مركز كشور آلمان قرار دارد. فرانكفورت نيز كه يكي از بزرگترين و پرجمعيت‌ترين شهرهاي آلمان است در اين استان قرار دارد.
دوره ابتدايي
مدرسه ابتدائی به عنوان مکانی برای کسب تجارب
بازی و حرکت نیازهای اساسی کودکان هستند که این نیازها باعت سلامتی و نشاط میشود. همچنین باعت تقویت روانی و احساسی و اجتماعی آنان میشود. کودکان در هنگام بازی و حرکت تجاربی را از خودشان کسب می کنند. آنها حرکتهای ورزشی را یاد میگیرند و قدرت شخصی خود را تخمین می زنند و تواناییای خود را محک می زنند و این تشخیص را تجربه می کنند که تا چه مرزی می توانند پیش بروند. به اتفاق کودکان دیگر همکاری با یکدیگر و ارتباط با هم را یاد می گیرند.
هدف درس تربيت بدني
درس تربیت بدنی علاقه کودکان را به ورزش تقویت میکند. دانش آموزان با یکدیگر کار کردن را تجربه میکنند.در درس تربیت بدنی در مدرسه و خارج از مدرسه وقت آزاد و اوقات فراغت آنها به خوبی و به طور سازنده پر میشود.این درس به دانش آموزان ابتدائی کمک میکند که تجارب مختلف را به دست بیاورند.
دانش آموزان ابتدایی در درس تربیت بدنی حرکات، مهارتها، دانستنی ها و تجاربی را باید یاد بگیرند تا بتوانند به اهداف زیر برسند:
اهداف عمومي درس تربيت بدني مقطع ابتدايي در ايالت هسن به شرح زير است:
• ايجاد علاقه دايمي به حركت و بازي و افزايش اين علاقه.
• آموزش توانايي‌هاي مربوط به شكل‌دهي به حركات، آگاهي از بدن، درك مكان و هم بازي.
• رشد مهارت‌هاي اساسي مانند عكس‌العمل، جهت‌گيري مكاني، حركات موزون و حركات تعادلي.
• افزايش استقامت و قدرت و سرعت.
• رشد و توسعه مسئوليت‌هاي اجتماعي در بازي و تمرين با ديگران.
• ايجاد تصويري مثبت از خود و تخمين واقعي توانايي‌هاي خود در دانش‌آموزان.
• شكل‌دهي صحيح به فعاليت‌هاي ورزشي در تمرين بازي و مسابقه.
• يادگيري بكارگيري رفتارهاي بهداشتي و سلامت بخش.
• قادر ساختن دانش‌آموزان به شكل‌دهي فعال به فعاليت ورزشي در مدرسه و زندگي.
• ايجاد رفتار با ملاحظه در طبيعت، محيط زيست و هنگام انجام ورزش.
آموزش تربيت بدني در استان نورد راين وستفالن در سه حوزه صورت مي‌گيرد.
آموزش مهارتهاي حركتي و ورزشي
در اين بخش دانش‌آموزان فرصت دارند تا در ورزشهاي مختلف شركت كنند و خودشان را در كار عملي نشان دهند. دانش‌آموزان در اين درس مي‌آموزند كه از نظر توانايي جسماني يكسان نيستند و ميزان توانايي خودشان را متوجه شوند. دانش‌آموزان ياد مي‌گيرند كه هر انساني بايد برخورد متفاوتي بر حسب توانايي‌اش داشته باشد. آنها ياد مي‌گيرند كه يكديگر را مراعات كنند.
آموزش اصول تئوري رشته ورزشي
دانش‌آموزان ياد مي‌گيرند كه به چه ورزشي علاقه دارند و توانايي انجام چه ورزشي را دارند، علاقه‌اش را بيابد و آن ورزش را انتخاب كنند. يكي از اهداف تربيت بدني در دوره ابتدايي اين است كه علاقمندي و توانايي هر دانش‌آموز به نوع ورزش خاص شناخته شود. به عبارت ديگر، دانش‌آموزان تشخيص دهند توانايي و استعداد فعاليت و تمرين در چه ورزشي را دارند و ورزش مورد علاقه خود را انتخاب كنند.
آموزش استقلال
در اين بخش دانش‌آموزان تلاش و رقابت را تمرين مي‌كنند و ياد مي‌گيرند كه چطور با رقيب به طور مثبت مبارزه كنند و اين مهارتها را درتمام مراحل زندگي نيز مورد استفاده قرار دهد. به عبارت ديگر در درس تربيت بدني «مبارزه و رقابت» را تجربه كنند و از نتايج اين تجربه در امور زندگي و در درسهاي ديگر استفاده نمايند. از اين نظر ورزش به عنوان «مبارزه سالم و سازنده» در نظر گرفته مي‌شود. دانش‌آموزان در مدرسه به شناسايي خودشان و توانايي‌هاي جسمي و ذهني خود مي‌پردازند و درس تربيت بدني اين فرصت را در اختيار آنان قرار مي‌دهد كه روش مبارزه (با مشكلات درسي و غير درسي) را ياد بگيرند.

محتواي درس تربيت بدني
در انتخاب نوع ورزش در دوره ابتدايي تأكيد بر شنا است و اين ورزش نسبت به ورزشهاي ديگر ارجحيت دارد. اولياي مدارس و والدين دانش‌آموزان توجه زيادي دارند كه دانش‌آموزان در پايان دوره ابتدايي در مهارت‌هاي شنا تبحر پيدا كنند. در دبستان شنا بيشتر از هر ورزش ديگري انجام مي‌شود تا دانش‌آموزان شنا ياد بگيرند.
محتواي آموزشي كلي درس تربيت بدني در مقطع ابتدايي در ايالت هسن به شش زمينه عمده به شرح ذيل تقسيم‌بندي مي‌شود:
1. بازي‌ها (بازي‌هاي پرورشي)
2. ژيمناستيك (حركات نرمشي)
3. حركات موزون (رقص)
4. دويدن، پريدن، پرتاب كردن (حركات بنيادي)
5. حركت كردن، سرخوردن، راندن (حركات بنيادي)
6. شنا.

در تمام موضوعات فوق سعي مي‌شود تا دانش‌آموزان به شكل مستقل با يك يا چند هم بازي فعاليت كنند؛ به شكل مستقل در يك بازي و فعاليت ورزشي را با همبازي، گروهي و تيمي سازماندهي كنند؛ طبق مقررات و دستورالعمل‌ها رفتار كنند؛ وظايف محوله را انجام دهند: علاوه بر موارد فوق، دانش‌آموزان بايد با انواع ورزش‌ها آشنا شوند.
در دوره ابتدايي بر آموزش خواندن و نوشتن و حساب تأكيد مي‌شود. اما هدف اصلي آموزش ابتدايي آن است كه دانش‌آموزان با توانايي‌ها و شرايط يادگيري فردي خودشان آشنا شوند و اصول تفكر و يادگيري در آنان نهادينه شود و دانش‌ زندگي جمعي انساني را فرا گيرند. آموزش زبان آلماني (زبان مادري)، حساب، علوم، هنر، موسيقي، تربيت بدني، آموزش ديني (در بيشتر ايالتها) و زبان انگلیسی (از کلاس سوم) جزء برنامه درسي دوره ابتدايي در نظام آموزش آلمان قرار دارد.
موضوعات درسي كه توسط وزارت آموزش مركزي پيشنهاد شده است، 13 مورد است كه تربيت بدني (و ورزش) نيز يكي از آنها مي‌باشد كه توجه زيادي به آن مي‌شود و به عنوان يكي از 7 درس اصلي، جزء برنامة درسي آموزش اجباري به شمار مي‌رود. موضوعات درسي الزامي براي آموزش در هر استان تعيين مي‌شود. مهارت‌هاي خواندن، نوشتن، و رياضيات جزء مهارت‌هاي اصلي دورة ابتدايي است.

زمان درس تربيت بدني
درس تربیت بدنی و زنگهای تفریحی به اندازه کافی نیازهای حرکتی کودکان را برآورده نمی کند. بدین دلیل این مسئولیت فقط به عهده معلمان ورزشی نیست بلکه باید در طی تمام ساعت های مدرسه و از طریق معلم درسهای دیگر نیز به طور مناسب در نظر گرفته شود. به خصوص در کلا س اول و دوم کودکان نیاز بیشتری به بازی و حرکت دارند که باید در طول روز مدرسه ای به طور یکسان و متناسب در همه جلسات و همه روزهای تحصیل تقسیم شود.
با بالا رفتن سن کودکان می توان چگونگی انجام فعالیتها را به آنها دیکته کرد و کنترل بیشتری برای برنامه های آموزشی اعمال کرد. معلمان باید بدانند که بازی برای کودکان همزمان یادگیری است.
زمان بازی برای کودکان بدون هدف خاصی انجام می شود ولی برای کودکان ضروری است. بازی استرس کودکان را کاهش می دهد و بچه ها را با هم دوست می کند، ارتباط تیمی و همکاری را زیاد می کند، انفرادی کار کردن را تقویت می کند.
تعداد روزهاي آموزشي 188 روز در سال است و معمولاً 5 يا 6 ساعت درسي در روز وجود دارد كه كلاس‌ها معمولاً تا قبل از ظهر تشكيل مي‌شود. هر ساعت درسي يا جلسه آموزشي معادل 45 دقيقه درس و 5 دقيقه استراحت مي‌باشد تعداد ساعت درسي هفتگي در هر پايه تحصيلي متفاوت و در هر استان متغير است. معمولاً به طور متوسط از 17 تا 23 ساعت در هفته در سال اول و 23 تا 27 ساعت در هفته در سال چهارم تغيير مي‌كند. در اغلب ايالتها ساعت آموزشي در سال اول ابتدايي 20 ساعت و در سال چهارم 27 ساعت در هفته است. و در اغلب استان‌ها 3 ساعت درسي در هفته به تربيت بدني اختصاص داده شده است. تمام دروس در پايه‌هاي اول و دوم ابتدايي توسط يك معلم تدريس مي‌شود. اما در پايه‌هاي بالاتر بتدريج به تعداد معلمان مي‌شود.
در برنامه درسي استان نورد راين وستفالن مجموع ساعت درس در پاية اول و دوم 21 ساعت در هفته است كه 3 ساعت آن به ورزش اختصاص دارد. اين مقدار معادل 14 درصد از كل برنامة درسي است. در پاية سوم و چهارم ابتدايي، 25 ساعت درسي در هفته وجود دارد كه 3 ساعت آن به ورزش اختصاص دارد. اين مقدار معادل 12 درصد از كل ساعات درسي هفتگي است. بنابراين، تعداد ساعت درسي تربيت بدني در اين استان و براي تمام پايه‌هاي ابتدايي 3 ساعت درسي در هفته است. اين ميزان با احتساب 22 ساعت درسي در برنامه هفتگي مدرسه در تمام پايه‌هاي تحصيلي، معادل 13 درصد از كل ساعات درسي هفتگي دانش‌آموزان مي‌باشد. زمان درس تربيت بدني نسبت به دروس ديگر زياد نيست. در پايه اول دورة ابتدايي 14 درصد و با افزايش پايه‌هاي تحصيلي كاهش مي‌يابد و به 5/6 درصد مي‌رسد. از يك طرف، ساعت درس تربيت بدني كاهش مي‌يابد و از طرف ديگر، ساعت دروس ديگر بيشتر مي‌شود.

مكان درس تربيت بدني
مکان بازی و ورزش ممکن در محیط های زیر انجام شود:
در کلاس درس، در گوشه ای از کلاس برای انجام بازیها با مواد مختلف مثل خمیر خانه سازی، ساخت اشیا با مکعبها بازی با عروسکها و نمایش. بچه ها میتوانند وسایل بازی را از خانه بیاورند. انجام بازیهای زبانی و جدولی با موسیقی ممکن است در گوشه کلاس یا به طور گروهی در تمام کلاس انجام شود.
مكان درس تربيت بدني دوره ابتدايي به ترتيب اولويت عبارت است از:
• سالن ورزشي
• استخر شنا
• حياط مدرسه
• كلاس درس

درس تربيت بدني به طور معمول در سالن های ورزشي مدرسه و یا استخر تشكيل مي‌شود. در صورتي كه استخر يا سالن ورزشي در اختيار نباشد، كلاس تربيت بدني در خارج از كلاس و در فضاي باز و در حياط مدرسه تشكيل مي‌شود.
تمرين در حياط مدرسه در مدارسي كه امكان تمرين در استخر و سالن ورزشي وجود ندارد و يا هنگامي كه ظرفيت استخر و سالن ورزشي تكميل شده باشد انجام مي‌شود. اما با توجه به سرد بودن هوا در اغلب اوقات مدرسه، امكان استفاده از حياط در تمام سال تحصيلي وجود ندارد و در اين مواقع درس تربيت بدني در كلاس درس اجرا مي‌شود. علاوه بر آن، در برنامه پيش‌بيني شده است كه 2 ساعت درس تربيت بدني در سالن ورزشي يا حياط مدرسه (يا استخر) و يك ساعت آن در كلاس درس تشكيل شود.
فعالیتهایی مثل دوچرخه سواری و این لایت اسکیت در حیاط مدرسه انجام می شود.
وسايل آموزش
تعيين و تأمين وسايل آموزش و كتاب درسي به عهدة ادارة آموزش هر استان است. وسايل آموزشي معمولاً توسط بخش خصوصي تهيه و توليد مي‌شود و سپس مسئولين آموزشي به تأييد آنها اقدام مي‌كنند. مسئولين وسايل را خريد مي‌كنند كه پايين‌ترين قيمت را داشته باشند. بدين ترتيب، رقابت بين ناشران توليدكننده براي فروش محصولات خود باعث مي‌شود كه اطمينان حاصل شود قيمت‌ها منصفانه است. در ضمن بچه ها میتوانند وسایل خودرا از خانه بیاورند.

ارزشيابي درس تربيت بدني
در ارزشيابي دروس ديگر از آزمون كتبي و همچنين مشاهده رفتار دانش‌آموز به هنگام كار عملي و گروهي استفاده مي‌شود. تكاليف و فعاليت‌هاي گروهي به طور تحقيق همراه با ديگران در نظر گرفته مي‌شود. علاوه بر آن، توجه مي‌شود كه دانش‌آموزان تا چه حد ميزان مطالب نظري را در مرحله عملي به كار مي‌گيرند. همة موارد فوق در تعيين نمره نهايي دانش‌آموز درنظر گرفته مي‌شود.
هيچ‌گونه ارزشيابي سراسري در كشور آلمان براي دورة ابتدايي وجود ندارد. حتي در سطح استان نيز ارزشيابي سراسري وجود ندارد. اما نظام بارم‌بندي و مقياس نمره‌دهي 5 ارزشي با نمرة يك تا شش در سراسر كشور وجود دارد كه 1 بهترين نمره است.
• به اجراي بالاتر از استاندارد (عالي)
• به اجراي در حد استاندارد (خوب)
• به اجراي نزديك به استاندارد (متوسط)
• به اجراي پايين‌تر از استاندارد (پایین)
• به اجرايي كه در حد استاندارد نيست، استاندارد را برآورده نمي‌كند (مردود)
در استان نورد راين وستفالن، نمره درس تربيت بدني برخلاف دروس ديگر، نسبي است. ميزان پيشرفت هر دانش‌آموز، براي نمرة درس تربيت بدني در نظر گرفته مي‌شود. روش نمره‌دهي منحصر به فرد است و نه در جمع. به عبارت ديگر، نمرة هر فرد در مقايسه با خودش داده مي‌شود و نه در مقايسه با ديگران.
براي مثال، دانش‌آموزي كه در پايان درس شنا، خوب شنا كند، نمرة خوبي مي‌گيرد. و دانش‌آموزي كه در ابتداي كلاس از آب مي‌ترسيده و در پايان، كمي شنا مي‌كند، نيز نمرة خوبي مي‌گيرد. اما در دروس ديگر چنين نيست. براي مثال در درس حساب، اگر دانش‌آموز پاسخ حاصلضرب 2*2 را به درستي بگويد، نمره مي‌گيرد و اگر پاسخ صحيح را ندهد، نمره نخواهد گرفت.
منبع: اسمعیلی، محمدرضا. مطالعه‌ي تطبيقي برنامه درسي تربيت بدني دوره ابتدايي، راهنمايي و متوسطه ايران و كشورهاي منتخب جهان و ارايه‌ي الگوي مناسب برای تدوین راهنمای برنامه درسي تربيت بدني. مؤسسه پژوهشي برنامه‌ريزي درسي و نوآوري‌هاي آموزشی، گروه تربیت بدنی. 1389.

هفته تربيت بدني بر همكاران محترم ودانش آموزان عزیز گرامي باد

هفته تربيت بدني همه ساله از 26 مهر تا دوم آبان به منظور آشنايي جامعه با اهميت و اثرات کاربرد ورزش در زندگي فردي و اجتماعي، اشاعه و توسعه و ترويج ورزش در خانه و خانواده و هدايت و ارشاد جامعه به ورزش هاي همگاني برگزار مي شود.

*هدف نهایی تربیت بدنی و ورزش از دیدگاه اسلام تامین سلامت ، بهداشت بدن ، تقویت و رشد آن و در نتیجه حرکت بسوی کمال است .

شیوه اجرای طرح طناورز ویژه پایه چهارم ابتدایی

طرح ملی طناورز متشکل از دو بخش طنا + ورز می باشد . طنا مخفف کلمه طناب و کلمه ورز به معنای اهتمام به ورزش است و مفهوم کلی آن ورزش کردن با طناب برای کسب تندرستی ، نشاط و آمادگی بدنی است. جامعه هدف شامل کلیه دانش آموزان پایه چهازم ابتدایی مدارس کشور است .

طرح طناورز ، طرحی است که در قالب ساعت درس تربیت بدنی مدارس اجرا می شود . در وحله اول مجری طرح در مدرسه (در صورت موجود بودن ) معلم متخصص تربیت بدنی است . در غیر این صورت آموزگار کلاسی همان پایه مسئولیت اجرای طرح را به عهده دارد . مدت زمان مورد انتظار برای آموزش و تمرینات اختصاصی طناب زنی حداقل ۲۰ دقیقه در هر جلسه هفتگی درس تربیت بدنی (هر جلسه ۴۵ دقیقه) می باشد . معلمین موظفند ضمن رعایت چارچوب و زمان بندی کلی (طرح درس روزانه) یک جلسه زنگ تربیت بدنی شامل : آماده سازی سازمانی ، آماده سازی بدنی ، تمرینات مهارتی ، بازیهای پرورشی و برگشت به حالت اولیه ، ترتیبی اتخاذ نمایند تا طرح طناورز به صورت اجباری به مدت حداقل ۲۰ دقیقه در بخش تمرینات مهارتی هر جلسه قرار گیرد .

مکان و تجهیزات مورد نیاز اجرای طرح :

فضای آموزشی اجرای طرح شامل سالن ورزشی ، حیاط مدرسه با پوشش آسفالت مناسب و عاری ازهرگونه پستی و بلندی و وسایل و اشیاء خطر ساز و یا هر مکانی که از نظر ایمنی و بهداشتی برای فعالیتهای ورزشی مناسب باشد . در شرایط نامناسب آب و هوایی می توان از نماز خانه ،راهرو و کلاس درس استفاده کرد . تجهیزات آن شامل طناب مناسب به تعداد دانش آموزان و ۲ عدد طناب بلند (طناب ۳یا ۴ متری ) می باشد .

ضمنا محتوای این طرح شامل مهارت های طناب زنی ( تعداد ۱۵ مهارت متنوع) و آگاهی های شناختی پیرامون فواید و مزایای طناب زنی است ودر همین رابطه  لوح فشرده  و فیلم آموزشی وطرح درس طناب زنی به منظور استفاده معلمین تربیت بدنی در اختیار کارشناسیهای تربیت بدنی شهرستانها  قرا داده شده است .    

بوی ماه مهر بوی ماه مدرسه

    

 باسمه تعالی

ضمن عرض تبریک و تهنیت شروع سال تحصیلی جدیدبه تمامی دانش آموزان و فرهنگیان بویژه دبیران محترم تربیت بدنی مدارس، آرزوی سربلندی، بهروزی و توفیق روز افزون شمادر تمامی مراحل تعلیم و تربیت  را از  خداوند منان داشته و تاکید می نماییم که امید وبالندگی در بنیادی ترین مراکز آموزش و تربیت کشور آغاز ایامی است که می تواند دلهای مشتاق علم وایمان را به سمت بهروزی، تعالی، سربلندی و رشد برساند.   

                                     گروه آموزشی درس تربیت بدنی مدارس استان گلستان - مهر ماه ۱۳۹۰

 

چک لیست ویژگی های عمومی ارزشیابی توصیفی ( کلاس اول ابتدایی)درس تربیت بدنی

چک لیست مهارتهای اجتماعی - جسمانی دانش آموزان ابتدایی

 

ابعاد		رفتار مورد انتظار	رفتار مشاهده شده	مقیاس
				خیلی خوب	خوب	قالب قبول
اجتماعی		پيروي ازمقررات مدرسه	به موقع در كلاس حاضر مي شود
			تكاليف خود را به موقع انجام مي دهد
			از مقررات مدرسه پيروي مي کند
		احترام به ديگران	با همسالان و معلمان  محترمانه برخورد مي کند ؛
			به اموال و وسايل ديگران بدون اجازه دست نمي زند ؛
			از اشتباهات خود عذرخواهي مي کند
			پرخاشگري و دعوا نمي کند
		شركت در گفتگو  و بحث	به خوبي گوش مي دهد
			به دقت پاسخ مي دهد
			اظهار نظر مي كند
			با بچه ها ارتباط برقرار مي كند
		با ديگران همکاري مي کند	کودک داوطلب همکاري در فعاليت هاي گروهي است
			در فعاليت هاي گروهي وظايف خود را انجام مي دهد
			به دوستان خود کمک مي کند
			مسئوليت پذير است
جسمانی		به نکات بهداشتي عمل مي کند	از نظافت و رسيدگي به مو و ناخن
			استفاده از وسايل شخصي مانند ليوان آبخوري
			داشتن تغذيه مناسب در بين ساعات درسي
		در بازيها و فعاليتهاي ورزشي شرکت مي کند	حضور در نرمش صبحگاهي و زنگ ورزش
			قوانين بازي را رعايت مي كند
			در ساعت ورزش تحرك دارد
		عادات مطلوب جسماني را کسب کرده است	در جاي خود درست مي نشيند
			فاصله چشم تا كتاب را رعايت مي كند
			به طور صحيح راه مي رود
			مدادرا درست دست مي گيرد